2021-05-07T09:06:53Z
http://fabak.ihcs.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=1049
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
خوانش فبکی داستان ماهی سیاه کوچولو، اثر صمد بهرنگی
فرشاد
اسکندری شرفی
یونس
رحمتی فیروزآبادی
علی نصرت
فلاح
فلسفه برای کودکان (فبک)، برنامهای نوین در عرصۀ تعلیم و تربیت است که متیو لیپمن آمریکایی در اواخر دهۀ 1960 میلادی آن را پایهریزی کرد. هدف این برنامه آموزش مهارت تفکر به کودکان است. در برنامه فلسفه برای کودکان، داستان، نقشی اساسی دارد و ابزار اصلی آموزش مفاهیم فلسفی و مهارتهای فکری است. مبدعان و اندیشمندان این برنامه برای اجرا و گسترش برنامۀ خود، داستانهایی خاص و متفاوت با داستانهای معمولی نوشتهاند که دارای سه شاخصۀ غنای ادبی، فلسفی و روانشناختی است. برخی از منتقدان این برنامه بر این باورند که کارآیی داستانهای فبک در کشورهای گوناگون، در گرو تناسب آنها با معیارهای اخلاقی و ارزشهای فرهنگی کشورهاست. در این جستار که با روش توصیفی- تحلیلی و بهرهگیری از منابع کتابخانهای صورت میگیرد، غنای ادبی، فلسفی و روانشناختی داستان ماهی سیاه کوچولو، نوشتۀ صمد بهرنگی، بررسی شدهاست. دستاورد پژوهش نشان میدهد که این داستان در هر سه شاخصه، غنای بالایی دارد؛ هر چند که ضعفهایی هم در آن دیدهمیشود. با اصلاح این ضعفها، داستان ماهی سیاه کوچولو قابلیت خوانش و استفاده در برنامۀ فبک را پیدا خواهدکرد و سبب غنای متون این برنامه، جهت بومیسازی آن در کشور، خواهدشد.
Philosophy for Children (P4C)
Literal Richness
Philosophical Richness
Psychological Richness
Little Black Fish (Mahi Koucholou-ye Siyah)
Samad Behrangi
2021
08
23
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
روانروایتشناسیِ طنز در داستانهای کودک: با رویکردی طرحوارهای
امیر حسین
زنجانبر
حسین
زارع
بلقیس
روشن
«روانروایتشناسی» مطالعۀ بازنماییهای شناختیِ روایت است. «طرحوارهها» مجرای تحقق بازنماییها بوده، حاوی کلیتی از ویژگیهای شاخص، و فاقد جزئیاتاند. مقالۀ پیشِرو بر آن است: با استفاده از مفهوم طرحواره، ابتدا «طنز» را تعریف؛ سپس وفقِ چگونگی تأثیر متن بر بازنماییهای ذهنی مخاطب، سبـکهای طنزپردازی را در داستانهای کودک دستهبندی کند. روش این مقاله تحلیلیـتوصیفی و قائم بر دو مؤلفه است. یکی از مؤلفهها مبین تغییرات طرحوارۀ گفتهیابِ درونرواییِ متن (شخصیتِ مضحک داستان) است، دیگری مبین تغییرات طرحوارۀ گفتهیاب برونروایی (خواننده). نتایج پژوهش نشان میدهد: اول اینکه طنز عبارت است از علم بر تحقق خطای شناختیِ ناشی از دیالکتیکِ دو طرحوارۀ متباین؛ دوم اینکه خندهآفرینیِ روایتهای طنز زادۀ تعاملِ دو متغیر است: یکی طرحوارۀ ذهنیِ گفتهیاب درونروایی و دیگری طرحوارۀ ذهنی گفتهیاب برونروایی؛ سوم اینکه از منظر تفکرِ شناختی، سبکهای روایتهای طنزِ کودکانه تکرار یا تلفیقی از سبکهای روایتهای لـطـیفهگون (انکدوتها) است. در این مقاله برای نخستینبار، ضمن بررسی ارتباط میان سازوکارهای معناسازیِ متون طنز کودک با فرایند بازنماییِ ذهنیِ خواننده، طنزپژوهیِ دومؤلفهای (برحسب دو گفتهیابِ درونروایی و برونروایی) معرفی میشود. دستاورد عملی پژوهش، ارائۀ الگوریتمهایی شناختی برای خندهآفرینی است که میتواند یاریگر طنزنویسانِ حوزۀ کودک باشد.
Children's Story
humor
Narratology
Cognitive Thinking
schema
Stylistics
2021
08
23
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
اثربخشی آموزش راهبردهای حافظه کاری بر انعطاف پذیری شناختی و خودتنظیمی هیجانی در دانش آموزان ابتدایی
باقر
سرداری
هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای حافظه فعال بر انعطاف پذیری شناختی و خودتنظیمی هیجانی در دانش آموزان ابتدایی بود. این پژوهش از نوع مطالعه شبه تجربی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان دختر ابتدایی شهر ماکو در سال تحصیلی 99-1398 به تعداد 3621 نفر بود. از این جامعه، نمونه ای به حجم 30 نفر به روش نمونه گیری خوشهای تصادفی انتخاب و به تصادف در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه سبک های عاطفی (ASQ) و آزمون دسته بندی کارت های ویسکانسین (WCST) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیری در برنامه spss انجام شد. تحلیل داده ها نشان داد که آموزش راهبردهای حافظه کاری منجر به تفاوت معنیدار بین گروهها در انعطاف پذیری شناختی و خودتنظیمی هیجانی شده است (05/0>p). با توجه به یافته ها، آموزش راهبردهای حافظه فعال توانسته است به دانش آموزان این توانایی را بدهد که فرایندهای انعطاف پذیری شناختی و خودتنظیمی هیجانی خود را بهبود دهند.
working memory strategies training
cognitive flexibility
emotional self-regulation
2021
08
23
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
طراحی الگوی تدریس پرورش تفکر فلسفی در دوره ابتدایی
نرگس
عطریان
فرامرز
عطریان
پژوهش حاضر جهت ارائه الگوی تدریس برای پرورش تفکر فلسفی در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام گرفته است. این پژوهش با استفاده از روش اسنادی و تحقیق کیفی با رویکرد قیاسی و روش توصیفی–استنتاجی در تلاش به پاسخ گویی به سه سوال اصلی برآمده است. سوال اول در راستای تبیین مبانی نظری این نوع برنامه درسی و سوال بعدی، به دنبال ارائه زیرمقوله های عناصر اساسی برنامه تفکر فلسفی شامل اهداف آموزشی، محتوای آموزشی، فرایند یاددهی یادگیری و شیوه ارزشیابی است که این زیرمقوله ها با تکیه بر دو الگوی برنامه درسی تایلر و آموزش فلسفه به کودکان متیولیپمن بسط یافته و با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته به جمع آوری اطلاعات اقدام شده است. سپس بنا بر پژوهش کیفی نظریه ای به ارائه الگوی پرورش تفکر فلسفی پرداخته شده است. هدف الگوی حاضر پرورش انواع تفکر و ترویج مهارت فلسفیدن می باشد. نتایج این مطالعه نشان می دهد با اجرای دقیق الگو می توان شهروندانی با قوای تفکر منطقی، تفکر انتقادی وانواع تفکر با قوای تمیز ارزشها از ضد ارزشها به صورت اقناعی پرورش داد. درک چیستی چرایی و چگونگی مسائل از جمله نتایج اصلی پرورش تفکر فلسفی در بین دانش آموزان تحت پوشش طرح می باشد.
teaching model
curriculum
fostering philosophical thinking
elementary school
2021
08
23
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
هوش اخلاقی: بررسی تفکر و عمل اخلاقی در مدل بربا و مدل لنیک و کیل
پریسا
گودرزی
محسن
شعبانی
میشل بربا (2001) و دوگ لنیک و فرد کیل (2005) دو مدل مختلف از هوش اخلاقی ارائه دادهاند. این مقاله میکوشد با مروری بر اصطلاح هوش اخلاقی به بررسی، مقایسه و نقد این دو مدل بپردازد. هر دو مدل، نگاهی این دو مدل دارای اشتراکات قابل توجهی هستند. از سوی دیگر، در زمینه اهداف، روشها و جغرافیای نظری دارای تفاوتهایی هستند. از جمله انتقادات وارد بر این دو مدل این است که هیچیک از این دو تبیین فلسفی و/ یا علمی روشنی از مبانی خود ارائه ندادهاند. علاوه بر این، چیستی فضائل و چگونگی انتخاب آنها در هر یک از دو مدل مورد سوال است. همچنین تعریف مفهومی و ارتباط مفهومی فضیلتهای اخلاقی نیز در هر یک از این دو مدل مورد غفلت واقع شده است. از این رو، به نظر میرسد، با توجه به کاستیهایی که این دو مدل دارند، اتکا به آنها به عنوان نظریههایی در باب هوش اخلاقی محل اشکال باشد. از جمله نکات قابل توجه در نظریههای هوش اخلاقی این است که هوش اخلاقی تفکر اخلاقی و عمل اخلاقی را به هم پیوند میزند؛ این در حالیست که فاصله میان نظر و عمل اخلاقی یکی از چالشهای مهم در حوزه فلسفه و روانشناسی است.
moral intelligence
Virtue
Michele Borba
Doug Lennick
Fred Kiel
2021
08
23
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
شناسایی چالش های آموزش فلسفه برای کودکان از نظر مربیان پیش دبستانی(یک مطالعه پدیدار شناسانه)
ساناز
ماهری
علیرضا
عراقیه
یحیی
قائدی
امیر حسین
مهدی زاده
پری
سوسهابی
هدف از پژوهش حاضر فهم تجارب زیسته مربیان از چالشهای آموزش فلسفه به کودکان بود. این پژوهش کیفی با استفاده از روش پدیدارشناسی اجرا شد. روش گردآوری اطلاعات استفاده از مصاحبههای نیمهساختارمند بود.بدین منظور دادهها با مصاحبه از 15 نفر از مربیانی که سابقه تدریس فلسفه به دانشآموزان را داشتند جمعآوری و به روش استرابرت و کارپنتر(2003) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.تحلیل حاصل از مصاحبهها حاکی از چهار مضمون اصلی از جمله چالشهای فرهنگی،چالشهای محتوایی،چالشهای اداری و ساختاری،چالشهای روشی و 22 زیرمضمون شامل ناآشنا بودن پدیده آموزش فلسفه به کودکان در جامعه،تمسخر،عدم درگیری والدین در آموزش فلسفه به کودک،برخورد متعصبانه با آموزش فلسفه به کودک،تحصیلات اندک والدین،نبود منابع مناسب،سازماندهی نامناسب محتوا،ترجمه های ناقص،عدم ارتباط و سازگاری محتوا،پذیرش مفهوم انتزاعی از فلسفه و ناساگاز با کودک،ارائه متنی فلسفه، ملموس نبودن دستاوردهای آموزش فلسفه ،نپذیرفتن آموزش فلسفه به کودک در برنامه درسی رسمی،عدم تربیت رسمی مربی،نبود حمایتهای مادی و معنوی، تراکم جمعیتی بالا،اختصاص آموزش فلسفه به گروهی ثروتمند ،نبود ابزار مرتبط با تدریس فلسفه به کودک،کیفیت پایین مربیان ،عدم توجه به سن کودک،ارائه پاسخ نهایی به کودک،نادیده گرفتن کودک و عدم ارتباط با محیط استخراج بود.
lived experiences
educators
preschool
philosophy for children
2021
08
23
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
طراحی الگوی خلاقیت موقعیتی مبتنی بر رویکرد تربیت تأملی (مورد مطالعه: برنامه فلسفه برای کودکان)
سید نورالدین
محمودی
هدف از پژوهش حاضر طراحی الگوی خلاقیت موقعیتی مبتنی بر رویکرد تربیت تأملی بود. رویکرد مقاله حاضر کیفی است و جهت طراحی الگوی خلاقیت موقعیتی از روش داده بنیاد براساس رویکرد اشتراوس و کوربین (1998) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر جهت مصاحبه مقدماتی و شناسایی متون معتبر در زمینه خلاقیت موقعیتی شامل صاحبنظرانی میشد که در حوزه تربیت تأملی و خلاقیت دارای سابقه آموزش و تالیف منابع درسی بودند. این امر منجر به شناسایی منابع معتبر تربیت تأملی، مکتب عمل گرایی و فلسفه برای کودکان و متون قابل استناد یوس شد. یافتههای تحقیق نشان داد که «ارتباط و پیوند، تجربه به مثابه جریان، یکپارچگی درک جهان و جامعه مادگی» به عنوان پدیده محوری بر مبنای شرایط علی «ساماندهی موقعیت و عمل در موقعیت» و از طریق راهبردهای «تحریک انگیزی، تفکر زایشگر، تاکید بر امور متضاد، یادگیری از طریق پایداری، تغییر و بازسازی محیط و گشودگی بیان» و با در نظر گرفتن «زیباسازی زندگی و عوامل اجتماعی و کالبدی» (به عنوان زمینه ی الگو) محقق میشود و منجر به تحقق «توجه به جنبـههای عـاطفی آمـوزش، خلاقیت یکپارچه، تقویت خودارزیابی و انگیزه مشارکت بالا» میگردد.
Situated Creativity
Reflective Education
Philosophy Program for Children
Hans Joas
2021
08
23
Thinking and Children
2383-0700
2383-0700
1400
12
1
شناسایی عوامل تسهیلگر و بازدارنده پرورش روحیه پژوهندگی در کودکان
فاطمه
صباغی
کیوان
صالحی
طی چند دهه اخیر نقش کودکان در پژوهش افزایش یافتهاست اما بهرغم تأکید بر نقش فعال کودکان بهعنوان پژوهشگر(CAR)، بخش بزرگی از این پژوهشها توسط بزرگسالان انجام میشود. از اینرو، پژوهش حاضر مبتنی بر روش اسنادی، برای غلبه بر این چالش و زمینهسازی برای فعالیت کودکان به عنوان پژوهشگران، به شناسایی عوامل تسهیلگر و بازدارنده پرورش روحیه پژوهندگی در کودکان پرداختهاست. با جستجو در پایگاه دادههای داخلی از جمله Noormags, IranDoc, Civilica, Elmnet, SID, Ensani Portal در بازهزمانی 1399-1380 تعداد 64 سند بازیابی و سپس با استفاده از نشانگرهای فهرستوارسی ارزیابی پریزما (PRISMA)، 21 سند برای مطالعه و تحلیل انتخاب شدند. همچنین با جستجو در پایگاه دادههای بینالمللی همچون ERIC, SAGE, ELSEVIER, Google Scholar and Taylor & Francis در بازهزمانی 2020-2000 تعداد 45 سند بازیابی و مجدداً با استفاده از نشانگرهای فهرست پریزما (PRISMA)، 19 سند برای مطالعه و تحلیل، انتخاب شدند. تحلیل دادهها با استفاده از روش اولزاید (Altheide) انجامگردید. یافتههای حاصل از بررسی اسناد به شناسایی چهار عامل تسهیلگر شامل عوامل آموزشی، خانوادگی، محیطی و انگیزشی و پنج عامل بازدارنده شامل عوامل فردی، اجتماعی، ارتباطی، آموزشی و سازمانی منتجگردید. در نهایت، با توجه به موانع و محدودیتهای شناساییشده، پیشنهادهایی برای زمینهسازی پرورش کودکان پژوهنده ارائه گردید
facilitators and inhibitors
obstacles
Challenge
researcher child
documentary method
PRISMA
2021
08
23