طراحی داستانهایی برای ایجاد گسلش شناختی در برنامه فلسفه برای کودکان و اثر بخشی آن بر کاهش علائم اختلال وسواس فکری – جبری کودکان دارای نشانه های OCD دوره ابتدایی شهرستان یزد

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان ، دانشگاه علم و هنر اشکذر

2 دانشیار گروه مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی یزد، ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی دانشگاه علم و هنر، یزد

چکیده

مطالعه حاضر باهدف ایجاد گسلش شناختی  در برنامه فلسفه برای کودکان به شیوه حلقه کندوکاو تاثیر آن در کاهش علایم OCD در کودکان 8 تا 11 دارای نشانه OSD در استان یزد اجرا گردید. در این پژوهش 10 داستان با ویژگی های داستان های فبک ساخته و در برنامه فلسفه برای کودکان استفاده شده است. طرح پژوهش حاضر از جمله طرح‌های شبه تجربی با گروه آزمایش و گروه کنترل و ارزیابی به صورت پیش‌آزمون، مداخله و پس آزمون بوده است و از پرسشنامه عقاید وسواسی نسخه کودک و نوجوانان (OBQ-CV) استفاده شد. داده ‌های حاصل از پژوهش با استفاده از نرم افزار spss-16 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت، شاخص آمار استنباطی شامل آزمون کواریانس، برای بررسی تفاوت میانگین‌های پیش آزمون و پس آزمون و گروه گواه مورد استفاده قرار گرفته شد. نتایج نشان داد میزان عقاید وسواسی – جبری در پس آزمون گروه آزمایش نسبت به گروه گواه کاهش معناداری (01/0> p) داشته است. همچنین میانگین بیش برآورد خطر، کمال گرایی، مسئولیت‌پذیری افراطی و بیش اهمیت دهی به افکار نیز بعد از درمان کاهش معناداری (01/0> p) داشته است. در نتیجه اثربخشی مثبت برنامه فلسفه برای کودکان با هدف ایجاد گسلش شناختی آن تایید شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing stories to create cognitive faults in the philosophy program for children and its effectiveness on reducing the symptoms of obsessive-compulsive disorder in children with OCD symptoms in the elementary school of Yazd city

نویسندگان [English]

  • Omide Darezereshki poor 1
  • Mohamad hosein Fallh 2
  • Mohsen Saeedmanesh 3
1 Master of Clinical Psychology for Children and Adolescents, Ashkzar University of Science and Art
2 Associate Professor . Consulting group. Islamic Azad University of Yazd-Iran
3 Assistant Professor, Department of Psychology, University of Science and Art, Yazd
چکیده [English]

The aim of this study was to create a cognitive fault in the philosophy program for children in the form of exploratory loop. Its effect on reducing OCD symptoms in children 8 to 11 with OSD symptoms was implemented in Yazd province. In this research, 10 stories with the characteristics of Fabak stories have been made and used in the philosophy program for children. The present research project was one of the quasi-experimental projects with the experimental group and the control and evaluation group as a pre-test, intervention and post-test, and the OBQ-CV observational opinion questionnaire was used. The research data were analyzed using SPSS-16 software. The inferential statistics index, including the covariance test, was used to examine the difference between the pre-test and post-test scores and the control group and the results showed The rate of obsessive-compulsive beliefs in the post-test group of the experimental group has decreased significantly compared to the control group (p <0.01). Also, the mean of overestimation of risk, perfectionism, extreme responsibility and over-emphasis on thoughts after treatment had a significant decrease (p <0.01). As a result, the positive effectiveness of the philosophy program for children with the aim of creating a cognitive fault was confirmed.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Obsessive-compulsive disorder
  • storytelling
  • cognitive impairment
  • philosophy for children
- برهمن ، مریم و  خدا بخشی صادق آبادی، فاطمه(1391).« آموزش فلسفه برای کودکان». مجله پیشرفت های نوین در علوم رفتاری. دوره دوم، شماره نهم، صفحات .

- تجلی نیا، امیر و کریمی، روح الله(1393). «بررسی تاثیر اجرای فلسفه برای کودکان در کاهش و مهار خشم دانش آموزان پسر پایه اول مقطع متوسطه شهر تهران». مجله تفکر و کودک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال پنجم، شماره1.

- حلوایی پور، زهرا؛ خرمایی، فرهاد؛ خانزاده، مصطفی؛ نصرت آبادی، مهدی( 1392).« اعتباریابی پرسشنامه عقاید وسواسی (نسخه ، کودک و نوجوان) در گروهی از نوجوانان ایرانی ». مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، دوره 21 ، شماره 3.

- حبیب اللهی، اعظم و سلطانی زاده، محمد (1394). «اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش وتعهد برعلائم وسواس فکری- عملی در نوجوانان دختر مبتلا به اختلال بدشکلی بدن». مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت جلد ۲. دوره ۲، شماره ۴ .

- مهدی، حجت الله، و فرامرزی، سالار(1395).« تأثیر درمان ترکیبی مواجهه همراه با بازداری از پاسخ و آموزش رفتاری والدین بر نشانگان وسواس در کودکان با اختلال همبودی بی اعتنایی مقابله ای وسواسی_ جبری». ویژه نامه سومین کنفرانس بین المللی روانشناسی و علوم تربیتی. مجله اصول بهداشت روانی.

- خسرونژاد، مرتضی(1386).« تآملی بر هم اندیشی ادبیات کودک و فلسفه در برنامه فلسفه برای کودکان». مجله نوآوری های آموزشی. شماره 20.

- دره زرشکی، نسرین؛ برزگز بفرویی، کاظم و زندوانیان، احمد(1396). «اثربخش آموزش فلسفه به شیوه کند و کاو بر تفکر انتقادی در دانش آموزان دوره ابتدایی». فصلنامه روانشناسی شناختی، سال سیزدهم، دوره5، شماره2.

- رجبی ، زهرا؛ نجفی، محمود و اکبری بلوطبنگان، افضل(1395).« نقش کنترل افکار و در آمیختگی فکر و عملبا علایم وسواس در جمعیت غیر بالینی». مجله علوم پژشکی زانکو، دانشگاه علوم پزشکی کردستان. ۱۷ (۵۳) .

- رشتچی، مژگان(1389). « ادبیات داستانی کودکان و نقش آن در رشد تفکر». مجله تفکر و کودک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال اول. شماره 2.

- سجادیان جاغرق نرگس؛ قائدی، یحیی و امیری، معصومه(1393). «طراحی برنامه درسی آموزش فلسفه به کودکان ایرانی در پایه اول ابتدایی». فصلنامه پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت. سال اول، شماره1.

- سیفی گندمانی، محمد یاسین؛ شقاقی، فرهاد و کلانتری میبدی، سارا(1390). «اثر بخشی برنامه آموزش به دانش آموزان دختر بر عزت نفس و توانایی حل مسئله آنها». فصلنامه روانشناسی کاربردی. سال 5 شماره 2.

-یاوند حسنی، اصغر؛ فرح بخش ، کیومرث و شفیع آبادی، عبدالله (1393). «بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و قصه درمانی بر کاهش اختلالات رفتاری نوجوانان». نشریه پژوهش های روان‌شناسی بالینی و مشاوره سال۴, شماره2.

- صالحی، صدیقه؛ موسوی، سید علی محمد؛ ساریچلو، محمد ابراهیم و قافله باشی، سید حسین(1393).« بررسی ویژگی های جمعیت شناختی و علایم اختلال وسواسی_ جبری». مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار. دوره 21، شماره2.

- طباطبایی، زهرا و موسوی، مرضیه(1390).« بررسی تاثیر برنامه  فلسفه برای کودکان در پرسشگری و تفکر انتقادی دانش آموزانپایه های سوم تا پنجم ابتدایی(9 الی11ساله) دبستان علوی شهر ورامین». مجله تفکر و کودک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال دوم شماره1.

عباسی، فرزانه؛ عابدی، محمد رضا؛ ازهر سید محمد مسعود و رحیمی، مجتبی(1392). «تاثیر آموزش شناختی_ رفتاری رابطه مادر وکودک بر کاهش علایم وسواسی جبری کودکان». مجله تحقیق علوم رفتاری. شماره3.

-مومنی مهموئی، حسین و پرورش، عفت(1395). تاثیر برنامه فلسفه برای کودکان از طریق حلقه های کندو کاو بر خلاقیت، سازگاری اجتماعی و پیشرفت تحصیلی درس علوم دانش آموزان پایه سوم ابتدایی. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشنامه تربیتی. سال یازدهم شماره 47.

- هاشمیان، پژمان؛ ناظمیان عباس و پیمان هاشمیان( 1395). «مقایسه اثر بخشی روش های درمان شناختی _ رفتاری و نوروفیدبک بر علایم اختلال وسواسی _ جبری_ نوجوانان». مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. دوره 59، شماره 1.

- یاوند حسنی، اصغر؛ فرحبخش، کیومرث و شفیع آبادی، عبدالله(1393). «بررسی اثر بخشی درمان شناختی _ رفتاری و قصه درمانی  بر کاهش اختلالات رفتاری نوجوانان». پژوهش های روانشناسی بالینی و مشاوره . سال 4، شماره7.

منابع خارجی

- Agarwal, Vivek; Yaduvanshi, Amit Arya, Rakesh; Gupta, Pawan Kumar & Sitholey, Prabhat (2016).A study of phenomenology, psychiatric co-morbidities, social and adaptive functioning in children and adolescents with OCD. Asian Journal of Psychiatry .22, 69–73.

- Akkocaoglu, Nihan& Celepoglu, Ayşegül(2013). Views of primary school teachers on philosophy books prepared for children. 5th World Conference on Educational Sciences - WCES 2013. Procedia - Social and Behavioral Sciences 116,  2498 – 2503.

- Blackledge JT (2007) Disrupting verbal processes: Cognitive defusion in acceptance and commitment therapy and other mindfulness-based psychotherapies. The Psychological Record, 57, 555-576.

Gruioniu, Octavian (2013). The philosophy for Children, an ideal tool to stimulate the thinking skills. 5th International Conference EDU-WORLD 2012 Education Facing Contemporary World Issues. Procedia - Social and Behavioral Sciences 76 ,378 – 382.

Masuda , A; Twohig ,m.p; Stormo, A.R; Feinstein, A.B; Chou ,Y& Wendell, J.w(2010). The effects of cognitive defusion and thought distraction on emotional discomfort and believability of negative self-referential thoughts. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry. 41 ,11–17.