1400 12 2 24 300

0 هرمنوتیک به مثابه بستر برنامه فلسفه برای کودکان با تاکید بر هرمنوتیک فلسفی هایدگر Hermeneutics as the bedrock of a philosophy program for children emphasizing on Heidegger's philosophical hermeneutics https://fabak.ihcs.ac.ir/article_6688.html 10.30465/fabak.2022.6688 0 فلسفه برای کودکان، گرایشی است که رایج ترین روی آورد آن رهیافت «متیو لیپمن» و محور آن افزایش مهارت تفکر منطقی است. اندیشه ی لیپمن درجریان فلسفه تحلیلی قابل فهم تر است، ولی محدود کردن این برنامه تنها در پرورش استدلال و تفکر منطقی، با دیدگاه هرمنوتیک فلسفی «هایدگر» که فلسفه ورزی را بر محور هرمنوتیک قرار می دهد قابل جمع نمی باشد. هایدگر، بر آن بود که راه جدیدی را در فلسفه  بر مبنای تلاش برای درک معنای هستی از طریق هرمنوتیک بگشاید. حال، چگونه می توان خوانشی هرمنوتیکی از برنامه فلسفه برای کودکان در پرتو اندیشه­های هایدگر ارائه داد؟ نوشتار حاضر سعی دارد، این برنامه را از منظر هرمنوتیک فلسفی هایدگر از لحاظ «فهم» و «تفکر» به عنوان دو مولفۀ اصلی این برنامه مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش تحلیلی استنتاجی بهره گرفته شد. بر اساس مبانی نظری هرمنوتیک فلسفی هایدگر، الگویی پیشنهاد شد که در قالب آن چگونگی رخداد فهم و تفکر در این برنامه نشان داده می شود. نتیجه این بررسی نشان می دهد تحت تاثیر آراء هایدگر، نظریه پردازی، پژوهش و برنامه ریزی برای برنامۀ فلسفه برای کودکان ماهیتی هستی شناسانه، تفکر مدار و پرسشگر خواهد داشت. 1 Philosophy for children is an attitude that its most common approach is the "Matthew Lippman"’s Approach, which its main principle is to increase logical thought. Lippman’s thought in the stream of analytical philosophy is more understandable, but restricting this program is not collectible only in cultivating logical reasoning and thought, with Heidegger's philosophical hermeneutics which places philosophy on hermeneutics basis. Heidegger was about to open a new route in philosophy based on efforts for perceiving the concept of existence through hermeneutics. Now, how is it possible to provide a hermeneutic perspective from the program for children in the light of Heidegger's thoughts? The current essay tries to analyze this program from the point of view of philosophical hermeneutics in terms of "understanding" and "thinking" as two main factors for this program. In order to achieve the mentioned goal, the analytical- inferential research method has been utilized. According to the theoretical principals of Heidegger's philosophical hermeneutics, a template model was recommended in which the quality of the incident of understanding and thinking is being displayed. The survey’s result shows that theorizing, researching and planning for the philosophy program for children shall have an ontological, thought- oriented and questioning nature, influenced by Heidegger's views. 0 0 فریده بهرامی Farideh Bahrami دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران ایران faridehbahrami53@yahoo.com محمدرضا شمشیری Mohammadreza Shamshiri استادیار فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی- واحد اصفهان(خوراسگان) ،اصفهان، ایران ایران mo_shamshiri@yahoo.com هرمنوتیک فلسفه برای کودکان هایدگر تفکر فهم وجود آیسلینگ، ساموئل(۱۳۸۳)، «پایان فلسفه هم چون آغاز اندیشیدن»، ترجمه ی محمود لطفی، نامه فرهنگ، شماره ۵۴ احمدی، بابک (۱۳۹۱)، هایدگر و تاریخ هستی، تهران: نشر مرکز.##احمدی، بابک (۱۳۹۷)، هایدگر و پرسش بنیادین، تهران: نشر مرکز.##احمدی، بابک (۱۳۹۵)، ساختار هرمنوتیک، تهران: گام نو.##اشمیت، لارنس کی (۱۳۹۵)، درآمدی بر فهم هرمنوتیک، ترجمه ی بهنام خدا پناه، تهران : انتشارات ققنوس .##اسدی، محمدرضا(۱۳۷۵)، «تحلیلی از دیدگاه هایدگر درباره نسبت انسان و تکنیک»، فصلنامه قبسات، دوره اول، ش ۱.##بابائی، مظهر، یحیی قائدی، سعید ضرغامی و  امیر نصری (۱۳۹۳)، «واکاوی جایگاه مفهوم بازی در هرمنوتیک فلسفی گادامر و دلالت های آن برای حصول فهم»، پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت ،ش ۴.  ##باقری، خسرو (۱۳۸۸)، دیدگاه های جدید در فلسفه تعلیم و تربیت، تهران : نشر علم.##بامداد، سینا (۱۳۸۹)، «درنگی در کتاب فلسفه تعلیم و تربیت هایدگر»، کتاب ماه فلسفه، ش ۴۲.##بدری گرگری،رحیم و سید داوود  حسینی نسب (۱۳۸۶)، «هرمنوتیک به عنوان یک روش پژوهش تربیتی»، نشریه روش شناسی علوم انسانی حوزه و دانشگاه، س ۱۳.##بهشتی ، سعید (۱۳۸۶)،  زمینه‌ای برای بازشناسی و نقادی فلسفه ی تعلیم و تربیت در جهان غرب ، تهران : انتشارات اطلاعات.##بیدهندی، محمود(۱۳۸۵)، «هرمنوتیک و تاویل از نگاه علامه طباطبایی و مارتین هایدگر»، خردنامه صدرا ، ش ۴۶.##پالمر، ریچارد ا (۱۳۹۶)،  علم هرمنوتیک ، ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی ، تهران : انتشارات هرمس.##تدین راد، علی، امیرمسعود شهرام نیا و سارا نجف پور (۱۳۹۴)، «هرمنوتیک فلسفی هانا آرنت در تطابق با رویکرد تفسیری هایدگر و گادامر»، نشریه ی رهیافت های سیاسی و بین المللی ، س ۴۲، ش ۴.##جبلی آده، پریچهر، محمد نوریان، و سودابه عضدالملکی (۱۳۹۹)، «مهارتها، گراش ها و روش های تدریس تفکر انتقادی در برنامه های درسی»، نشریه تفکر و کودک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دو فصل نامه علمی(مقاله علمی_ پژوهشی)، س ۱۱ ، ش ۲ .##خبازی کناری، مهدی و ندا راه بار (۱۳۹۷)، « امر پیشین در اندیشه کانت ، هایدگر و گادامر»، دو فصلنامه فلسفی شناخت ، س ۷۸، ش ۱.##راهنمای راد، سیده محبوبه ( ۱۳۹۳)، .بررسی فهم در هایدگر و گادامر، پایان نامه کارشناسی ارشد، مشهد: گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی.##ربانی گلپایگانی، علی (۱۳۸۲)،«مارتین هایدگر و هرمنوتیک فلسفی»، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۴۵.##رجبی، احمد و محمدرضا حسینی بهشتی (۱۳۹۵)، «تناهی آغازین زمانمندی و گشودگی دازاین در وجود و زمان هایدگر »، نشریه فلسفه و کلام، س ۴۴ ، ش ۲.##رضایی مهر ، حسن (۱۳۸۴)، «هرمنوتیک فلسفی و قرائت های مختلف از دین»، فصلنامه رواق اندیشه، ش ۴۴.##رضوی، سیدابوالفضل و سیدعلاءالدین شاهرخی (۱۳۸۹)،  «هرمنوتیک فلسفی و بنیادهای معرفتی تاریخ»، نشریه فلسفه و دین، س۷ ، ش ۸.##زارع ، پریسا (۱۳۹۴)، « کاربرد روش هرمنوتیک در نظام تعلیم و تربیت پژوهش محور»، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی ، تهران . https.//civilica.com/doc/394871##زمانی ها، حسین (۱۳۹۱)،  «بررسی تطبیقی رابطه ی وجودی انسان با عالم از دیدگاه هایدگر و ملاصدرا»، نشریه ی انسان پژوهی دینی، س ۹، ش ۲۷.##ساجدی، ابوالفضل و مهدی سرلک (۱۳۹۲)، «بررسی انتقادی نظام فلسفی هرمنوتیکی گادامر» ، فصلنامه کلام اسلامی، س ۲۲ ، ش ۸۵.##سجادی؛ سید مهدی و نجمه رضانژاد جولایی (۱۳۸۷)، «دیدگاه های هرمنوتیکی هایدگر و تعلیم و تربیت»، نشریه روان شناسی و علوم تربیتی، ش ۷۸.##صافیان، محمد جواد؛ مومنی، ناصر( ۱۳۸۹)، «رابطه ی بین سکنی گزیدن و فراخواندن از نظر هایدگر»، نشریه ی حکمت و فلسفه، س ۶، ش۲ .##صفایی؛ سعید و موحد هدیه محبت (۱۳۸۱)، «هرمنوتیک فلسفی و برنامه درسی »، نشریه ی علوم تربیتی : نوآوری های آموزشی، ش۴۱ .##عابدی نژاد داورانی،امین رضا (۱۳۹۶)، «بررسی دیدگاه هایدگر درباره ماهیت تفکر و فلسفه»،نشریه ی فلسفه و کلام : معرفت فلسفی، ش ۵۶ .##عبدالکریمی، بیژن(۱۳۹۶)، هایدگر و استعلاء، تهران: ققنوس.##عسکری زاده،  فلورا و سید جواد میری (۱۳۹۶)، « تاملاتی در تعلیم و تربیت بر اساس آموزه های هایدگر در هستی و زمان تعلیم و تربیت تیمارخواهانه»، دو فصلنامه علمی _ پژوهشی غرب شناسی بنیادی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، س ۸ ، ش ۱.##فرامرز قراملکی ، احد و زهرا امی (۱۳۸۴)، «فلسفه برای کودکان از تفکر منطقی تا تجارب فلسفی»، نشریه فلسفه و کودک ، ویژه نامه .##فرزانفر، جواد (۱۳۸۹)، .بررسی فلسفه دوران کودکی و نقش قصه و داستان در رشد و پرورش روحیه ی فلسفی در کودکان، پایان نامه دوره دکتری، تهران: گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تربیت معلم.##کم، فیلیپ (۱۳۹۶)،  باهم فکر کردن، ترجمه مژگان رشتچی، فرزانه شهرتاش، تهران: شهرتاش. ##لیپمن، متیو، آن مارگارت شارپ، وفردریک اسکانیان (۱۳۹۵)، کودکان و مهارت تفکر، ترجمه عبدالمهدی معرف زاده، سید منصور مرعشی و علی شریفی، تهران : پارسیک. ##محمودی، سیروس (۱۳۹۸)، «فراتحلیل اثربخشی اجرای برنامه فلسفه برای کودکان بر مهارتهای فکری دانش آموزان»، نشریه تفکر و کودک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دو فصل نامه علمی( مقاله علمی_ مروری)، س ۱۰، ش ۲.##محمودی، محسن و سجاد  جمشیدی (۱۳۹۰)،  «هستی و زمان ، بررسی هرمنوتیکی فلسفی هایدگر»، نشریه فلسفه و کلام، اطلاعات حکمت و معرفت، س ۶ ، ش ۸ .##مرتضوی اصل، سید رحمان (۱۳۹۱)،  بررسی الگوی لیپمن در زمینه فلسفه به کودکان و استخراج دلالت های آن در تربیت شناختی، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه پیام نور.##مصطفوی ، شمس الملوک ( ۱۳۹۱)،«هایدگر و پدیدارشناسی هرمنوتیکی هنر»،فصلنامه کیمیای هنر، س ۱،  ش ۳.##ملکی، فخری و رضا داوری اردکانی (۱۳۹۸)، «مفهوم علوم انسانی در اندیشه نخست ویلهلم دیلتای»، نشریه غرب شناسی بنیادی، س۱۰ ، ش ۱.##نوروزی طلب ، علی رضا (۱۳۸۶)، «پرسش از چیستی هرمنوتیک ، تحلیل و بررسی مسائل آن»، فصلنامه هنر و معماری: باغ نظر، ش ۷.##ویس، ژان ماری(۱۳۹۷)، واژه نامه هایدگر،ترجمه ی شروین اولیایی، تهران: ققنوس.##هایدگر، مارتین(۱۳۹۸)،  چه باشد آن چه خوانندش تفکر؟ ترجمه ی سیاوش جمادی، تهران : ققنوس.##هایدگر، مارتین(۱۳۹۶)، درآمدی به متافیزیک، ترجمه ی انشاء الله رحمتی، تهران : سوفیا.##هایدگر، مارتین (۱۳۶۵)، «خطابه یادبود (گفتاری در تفکر معنوی)»، ترجمه ی محمدرضا جوزی، نشریه ی معارف، ش ۸ .##هایدگر، مارتین (۱۳۸۲)،  وارستگی: گفتاری در تفکر معنوی، در فلسفه و بحران غرب»،ترجمه ی محمدرضا جوزی، تهران : هرمس.##هایدگر، مارتین(۱۳۸۶)، هستی و زمان، ترجمه ی سیاوش جمادی، تهران: ققنوس.##Vasnsieleghem, Nancy; Kennedy, David (2011). “What is Philosophy for Children, What isPhilosophy with Children—AfterMatthew Lipman”,Ergo (An Open Access Journal of Philosophy of Education), Vol. 45, No. 2 :##<http://dx.doi.org/10.1111/j.1467-9752.2011.00801.x>##

0 تحلیل مفهوم خداشناسی در داستان‌های کلر ژوبرت با تأکید برآموزش مفاهیم دینی به کودکان Analysis of the concept of theology in the stories of Claire Jubert focusing on teaching religious concepts to children https://fabak.ihcs.ac.ir/article_6689.html 10.30465/fabak.2022.6689 0 این پژوهش، با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی، به دنبال تحلیلِ مفهوم خداشناسی از جنبه­های ساختاری و محتوایی در آثار داستانی کلرژوبرت است. خداشناسی، یکی از اصول اساسی مکتب اسلام و از مهمترین مسائل زیربنایی زندگی معنوی و دینی انسان­هاست و اگر توحید و خداشناسی، مطابق شناخت و ادراک کودکان به دور از تقلید و تحمیل در ادبیات داستانی بیان شودادراک اصول اساسی دیگر مانند نبوّت و معاد به راحتی برای کودکان میسّر می­گردد.این نویسندة مسلمان، در تبیین مفهوم خدا و خداشناسی اسلامی با آگاهی دقیق از ظرفیّت روح و روان و زبان کودکان و فهم کودکانة آنان و دشواری انتقال مفهوم خدا برای گروه سنّی ب و ج، از روش­های غیر مستقیم­گویی و مثال­های ملموس و عینی استفاده نموده است واز طریق هنر داستان­نویسی و به زبانی روان و شیوا و با جملاتی کوتاه و قابل فهم و تصاویری شاد و جذّاب و الهام گرفتن از آیات و روایات و از طریق محسوسات و پدیده­های آفرینشو با کنار هم گذاشتن شخصیّت­های انسانی و حیوانی به نحوی شایسته به پرسش­های کودکان در خصوص مفهوم خداشناسی پاسخ داده و حسّ خداپرستی را در آنان برانگیخته است. 1 Using an analytical-descriptive method, this survey tries to analyze the concept of theology in the fiction works of Claire Joubert from structural and content-related aspects. Theology is one of the basic principles of Isalmic teachings and one of the most important issues in people's religious and spiritual lives. If monotheism and theology are presented to children in the fiction literature without immitation and imposing, children can easily understand other basic principles such as prophethood and russerection. In explaining the concept of God and Islamic theology to B and C age-groups, this Muslim writer delicately uses indirect methods with tangible examples to convey the concept of God. Using the art of fiction, a simple language, short and understandable sentences, happy and attractive images, Quranic verses andnaratives, tangible phenomena of creation, and by the use of human and animal characters in her works, she appropriately answers children's theology-related questions and stimulates the sense of theism in them. 0 0 طواق گلدی گلشاهی Tavagh galdi Golshahi استادیار. گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران ایران tavagh.golshahi@gmail.com خداشناسی آموزش مفاهیم دینی کودکان کلر ژوبرت قرآن کریم(1387)، ترجمة مهدی الهی قمشه­ای، تهران:انتشارات پیری.##نهج البلاغه(1385)، ترجمة محمد دشتی، چاپ دوّم، تهران: انتشارات پیام عدالت.##امیدعلی، حجّت الله و اسکندری، علی(1397)، «راه­های تعلیم خداشناسی به کودکان در شعر کودک»، دو فصلنامة علمی – پژوهشیتربیت اسلامی، س 13، ش 26.##بیگدلی، الیاس و الهی، طاهره(1394)، «نقش قصّه در آموزش مفاهیم دینی»، ماهنامة علمی- ترویجی معرفت، ش 209.##جمشیدی سیانکی، مریم و دیگران(1395)، «مداخلات ویژه سوگ برای کمک به کودکان داغدیده»، ماهنامة علمیرویش روانشناسی، س 5، ش 1، شماره پیاپی 14.##حجوانی، مهدی(1378)، «سرانجام بچه­ها خدا را برمی‌گردانند»، پژوهشنامة ادبیّات کودک و نوجوان،  ش 18.##حرّ عاملی، محمّد بن حسن(بی­تا)، وسائل الشّیعه، جلد 15، بیروت: دار احیاء التّراث العربی.##خوانسارى، جمال الدین محمد بن آقا حسین (1346)،شرح غررالحکم ، ج 5، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##دادستان، پریرخ و دیگران(1389)، «قصّه­گویی و تحوّل مفهوم خدا در کودکان ایرانی و لبنانی»، فصلنامة علمی – پژوهشیروانشناسی تحوّلی روانشناسان ایرانی، ش 24.##دانشمند،مرتضی(1389)، «آیا ادبیات دینی کودکان تنها ادبیات تعلیمی و موعظه است»،روشنان (نشریة تخصصی ادبیّات کودک ونوجوان)، دفتر دهم.##داوودی، محمّد(1380)، سیرة تربیتی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع)، ج 2، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##رسول زاده طباطبایی، کاظم و دیگران(1386)،«بررسی قدرت پیش‌بینی­کنندگی خصوصیّات دموکراتیک و ادراک کودکان دبستانی از ویژگی­های والدین بر ادراک آنان از مفهوم خدا»، فصلنامة علمی- پژوهشیمطالعات روانشناختی دانشکده علوم تربیتی و روان­شناسی دانشگاه الزهرا(س)، دوره 3، ش 4.##زنجانبر، امیرحسین و زارع، حسین(1399). «بازنمایی فرایندهای شناختی در قصّة «خاله سوسکه»: بر پایة تحلیل گفتمان»، دوفصلنامة علمی- پژوهشی تفکّر و کودک، س 11، ش 1.##ژوبرت، کلر(1389)، «بررسی ادبیات تخیّلی داستانی و قابلیّت تبیین مفهوم خدا»، روشنان (نشریة تخصصی کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان)، دفتر دهم.##ژوبرت، کلر (1388)،خداحافظ راکون پیر، تهران: انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##ژوبرت، کلر (1384)،در جست و جوی خدا، تهران: انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##سرامی، قدمعلی (1380)، پنج مقاله دربارة ادبیات کودک،چاپ اول، تهران: انتشارات ترفند.##سعدی، مصلح بن عبدالله (1386)، کلّیّات سعدی، بر اساس تصحیح محمد علی فروغی، چاپ اوّل، مشهد: به­نشر.##سیف، سوسن و دیگران (1375)، روانشناسی رشد(1)، چاپ ششم، تهران: انتشارات سمت.##شکرالله­زاده، سودابه. خوشبخت، فریبا (1391). «بررسی راه‌های خداشناسی در کتاب‌های شعر کودک و نوجوان انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سال­های 1376 تا 1387»،دو فصلنامة علمی – پژوهشیتربیت اسلامی، دورة 7، ش 15.##شیروانی، علی (1376)، سرشت انسان، پژوهشی در خداشناسی فطری، قم: معاونت امور اساتید و دروس معارف اسلامی.##صدیقی، مصطفی(1392). کودک، داستان کودک و مواجهه با مفهوم مرگ، تحلیل داستان «ساداکو و هزار دُرنای کاغذی» برپایة نظریّة کوبلرراس، دوفصلنامة علمی- پژوهشی تفکّر و کودک، س 4، ش 2.##عشوری، مریم و ماهروزاده، طیبه (1396)، «راهکارهای آموزش مفهوم مرگ به کودکان با تکیه بر قرآن و روایات اسلامی»، ماهنامة علمی- ترویجی معرفت، س 26، ش 237.##فیض کاشانی، ملّا محسن(1383ه.ق)،المحجّة البیضاء فی تهذیب الأحیاء، جلد 3، قم: دفتر انتشارات اسلامی قم وابسته به جامعه مدرّسین.##قائم­دوست، پونه و سلامی، مسعود(1398)، «سیر تطوّر ادبیات کودک در ایران بر اساس چهار عامل دین و اخلاق و بی­عدالتی، نظام تربیتی اسلامی و رؤیا و ماوراء الطّبیعه»، ماهنامة علمی - پژوهشی سبک­شناسی نظم و نثر فارسی(بهار ادب)، ش 44.##کاشفی خوانساری، سید علی(1390)،تاریخ ادبیات دینی کودک و نوجوان، چاپ سوّم، تهران: انتشارات حوّا.##کریمی، عبدالعظیم(1384)، پژوهش در مفهوم مرگ در ذهن کودک، تهران: قدیانی.##کلینی، محمد بن یعقوب(بی­تا)، اصول کافی، جلد 6 .##محسن علیق، امیمه (1388)، «تأثیر قصّة دینی بر تحوّل مفهوم خدا در کودکان (6 تا 11 ساله) و مقایسة آن در لبنان و ایران» ، روشنان (نشریة تخصّصی کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان).##مرادی، ایّوب و چالاک، سارا(1399). «بررسی نقش تصاویر هنری در مواجهة منطقی مخاطب نوجوان با مفهوم مرگ بر اساس الگوی ساختارهای نظام تخیّل از منظر ژیلبر دوران(نمونة موردی رمان آن سوی دریای مردگان) »، دوفصلنامة علمی- پژوهشی تفکّر و کودک، س 11، ش 1.##معتمدی، فرزانه و غباری بناب، باقر(1398)، «مراحل تحوّل معنوی و درک مفهوم خدا در کودکان و نوجوانان 7 تا 14 ساله»، مجلّة علمی تخصصی پیشرفت­های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، ش 13.##مقدسی پور، علی (1382)، «اصول و روش­های آموزش مفاهیم دینی به کودکان»، ماهنامة علمی – ترویجیمعرفت، ش75. ##نعمت اللهی، فرامرز (1390)،ادبیات کودک ونوجوان (شناسایی، ارزشیابی، ارزشگذاری)، تهران: انتشارات مدرسه.##وجدانی، فاطمه(1392)، «اصول و روش­های آموزش مفهوم خدا و تقویت خداباوری در کودکان و نوجوانان»، دو فصلنامة علمی – پژوهشیتربیت اسلامی، ش 26.##یالوم، اروین د (1931م)،روان­درمانی اگزیستانسیال، ترجمة دکتر سپیده حبیب، تهران: نشر نی.##

0 رابطه الگوهای ارتباطی خانواده با نگرش به خلاقیت: میانجیگری سرزندگی تحصیلی در دانش‌آموزان The Relationship between Family Relationship Patterns and Attitudes Toward Creativity: Mediating Academic Vitality in Students https://fabak.ihcs.ac.ir/article_6695.html 10.30465/fabak.2022.6695 0 هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی سرزندگی تحصیلی در رابطه الگوهای ارتباطی خانواده با نگرش به خلاقیت بود. روش پژوهش همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر دزفول در سال تحصیلی 99-98 بود که با روش تصادفی چندمرحله‌ای تعداد 370 دانش‌آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه­های الگوهای ارتباطی خانواده (فیتزپاتریک و ریچی، 1994)، نگرش به خلاقیت (فیشر، 1991) و سرزندگی تحصیلی (دهقانی‌زاده و حسین‌چاری، 1391) بود. ارزیابی مدل پیشنهادی با استفاده از تحلیل مسیر انجام گرفت. نتایج تحلیل مسیر مدل پژوهش به طور کلی نشان داد که خلاقیت دانش‌آموزان تحت تأثیر الگوی ارتباطی خانواده، و سرزندگی تحصیلی قرار دارد. بدین صورت که از بین ابعاد جهت‌گیری ارتباطی خانواده، جهت‌گیری گفت و شنود به صورت مثبت و جهت‌گیری همنوایی به صورت منفی نگرش نسبت به خلاقیت را پیش بینی می‌کنند (001/0< p). همچنین نتایج نشان داد که جهت‌گیری گفت وشنود به صورت مثبت و جهت‌گیری همنوایی به صورت منفی سرزندگی تحصیلی را پیش‌بینی می‌کنند (001/0< p). در مجموع نتایج نشان داد که الگوهای ارتباطی خانواده با واسطه سرزندگی تحصیلی می‌تواند بر نگرش نسبت به خلاقیت اثر بگذارد (001/0< p). 1 The purpose of this study was to investigate the mediating role of academic vitality in the relationship between family relationship patterns and attitudes toward creativity. The research method was descriptive and correlational. The statistical population of the study included all male high school students in Dezful in the academic year of 2019-2020. 370 students were selected as a sample by multi-stage random sampling method. The research instruments included questionnaires of family relationship patterns (Fitzpatrick and Ritchie, 1994), attitude to creativity (Fisher, 1991) and academic vitality (Dehghanizadeh and Hosseinchari,  2012). The evaluation of the proposed model was performed using path analysis. The results of path analysis of the research model in general showed that students' creativity is influenced by family relationship pattern and academic vitality. Thus, among the dimensions of family relationship orientation, dialogue orientation is positive and conformity orientation is negative, they predict the attitude towards creativity (p <0.001). The results also showed that the orientation of dialogue in a positive way and the orientation of compliance in a negative way predict academic vitality (p <0.001). Overall, the results showed that family relationship patterns through academic vitality can affect attitudes toward creativity (p <0.001). 0 0 عزت اله منجزی Ezatollah Monjezi کارشناسی ارشد گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران ایران ezatollahmonjezi5149@gmail.com همایون هارون رشیدی Homayoon Haroon Rashidi استادیار گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران ایران haroon_rashidi2003@yahoo.com کبری کاظمیان مقدم Kobra Kazemian moghadam استادیار گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران ایران k.kazemian@yahoo.com الگوهای ارتباطی خانواده خلاقیت سرزندگی تحصیلی البرزی، محبوبه؛ صبری، مصطفی و بهرامی، محمود. (1392). رابطه ابعاد الگوهای ارتباطی خانواده، هوش هیجانی و خلاّقیّت هیجانی در دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر شیراز. فصلنامه علمی اندیشه‌های نوین تربیتی، 9(2): 63-35.##حسن‌زاده. مرضیه. (1390). رابطه بین الگوهای ارتباطی خانواده، خودکارآمدی اجتماعی و خلاقیت اجتماعی فرزندان. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی، دانشگاه شیراز.##دهقانی­زاده، محمدحسین و حسین‌چاری، مسعود.(1391). سرزندگی‌تحصیلی و ادراک از الگوهای ارتباطی خانواده: نقش  واسطه­ای سرزندگی. مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 4 (2): 47- 21.##رحیمی، مهدی و خیّر، محمد (1388). رابطه الگوهای ارتباطی خانواده و کیفیت زندگی دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر شیراز. فصلنامه مطالعات تربیتی و روان شناسی، 10 (1): 5-25.##رحیمی، مهدی و یوسفی، فریده (1389). نقش الگوهای ارتباطی خانواده در همدلی و خویشتن‌داری فرزندان. فصلنامه­ خانواده پژوهی، 6 (24): 447-433.##سادات، سما و ستایشی‌اظهری، محمد. (1398). نقش واسطه‌ای سرزندگی‌تحصیلی و شوخ طبعی در رابطه بین هیجان‌های تحصیلی و درگیری تحصیلی. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، ۱۲(۴): 40-26.##شریعت‌باقری، محمدمهدی و شمسایی، آزاده. (1398). رابطه سبک مدیریت کلاس معلمان و خلاقیت دانش‌آموزان با میانجیگری بهزیستی روانشناختی دانش‌آموزان. فصلنامة علمی پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 9(1): 262-227.##صالحی، مجید؛ حسینی دورنکلایی، سیدزهرا و نازک تبار، هرمز. (1398). تأثیر عملکرد خانواده و باورهای هوشی بر خلاقیت دانش‌آموزان. فصلنامة علمی پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 9(1): 230-211.##طاهری، رویا؛ زندی قشقایی، کرامت‌اله و هنرپروران، نازنین. (1391). مقایسه رابطه ابعاد الگوهای ارتباطی و متغیر خودپنداره با سبک‌های مقابله‌ای در دانشجویان پسر و پسر مؤسسه آموزش عالی ارم شیراز، مجله دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، 17(4): 369-359.##عزیزی احمدی، احمدی. (1398). رابطه سرزندگی تحصیلی و سبک‌های مدیریت کلاس با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختروپسر متوسطه دوره دوم ناحیه یک شهر خرم‌آباد در سال تحصیلی 1397. نشریه علمی دانش انتظامی لرستان، 7(27): 26-1.##فخاریان، جمیله؛ یعقوبی، ابوالقاسم؛ ضرغام‌حاجبی، مجید و محققی، حسین. (1399). پیش‌بینی سرزندگی تحصیلی بر اساس جو عاطفی خانواده، درگیری تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 63(2):2401-2391.##فرامرزی، حمید؛ حاجی‌یخچالی، علیرضا و شهنی ییلاق، منیجه. (1395). رابطه‌ بین سرزندگی تحصیلی، هدف‌های پیشرفت و جهت‌گیری‌های انگیزشی با خودکارآمدی خلاق دانشجویان دانشگاه جندی شاپور اهواز. توسعه آموزش جندی شاپور، فصلنامه‌ مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، 7(2): 222-214.##فرج پورکمسری، سمیه؛ عسگری رانکوه، عبدالحسن و اکبری، بهمن. (1395). رابطه خلاقیت با عملکرد تحصیلی در دانش آموزان دختر پایه ششم، کنفرانس بین المللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اجتماعی، قم.##فرج‌اللهی، مهران، موسوی، سید علی محمد و تاجی، پروانه. (۱۳۸۹). شناسایی عوامل موثر در پرورش خلاقیت دانش آموزان مقطع راهنمایی از دیدگاه دبیران، مدیران و کارشناسان آموزش اداره منطقه ۶ آموزش و پرورش استان تهران. دو فصلنامه تفکر و کودک (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی). س 1، ش2: 100-83.##کشتکاران، طاهره. (1388). بررسی رابطه­ی الگوی ارتباطی خانواده با تاب­آوری در دانشجویان دانشگاه شیراز، دانش و پژوهش در روان­شناسی کاربردی، 39: 88-69.##کورش‌نیا، مریم (1385). بررسی تاثیر ابعاد الگوی ارتباطی خانواده بر میزان سازگاری روانی فرزندان (پایان­نامه­ی کارشناسی­ارشد)، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.##کوروش نیا، مریم و لطیفیان، مرتضی(1386). بررسی روایی و پایایی ابزار تجدید نظرشده الگوهای ارتباطی خانواده، فصلنامه خانواده پژوهی، 3(12): 875-855.##مرادی، مرتضی، شاهمرادی، حسین، محمودی، محبوبه و شیبانی، ام البنین. (1393). رابطه‌ی علّی الگوهای ارتباطی خانواده و جهت‌گیری‌های دینی با سرزندگی تحصیلی؛ نقش ابعاد خودکارآمدی. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 12(41): 124-91.##ملتفت، قوام؛ ساداتی، سمیه و اداوی، حمیده. (1396). رابطه‌ی جهت‌گیری ارتباطی خانواده و نگرش نسبت به خلاقیت با نقش میانجی انگیزش تحصیلی. مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 9(2): 112-105.##ویسکرمی، حسنعلی و یوسف‌وند، لیلا. (1397). بررسی نقش سرزندگی تحصیلی و شادکامی در پیش‌بینی خلاقیت دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی لرستان. پژوهش در آموزش علوم پزشکی، ۱۰(۲): 37-28.##هارون‌رشیدی، همایون. (1393). رابطه الگوهای ارتباطی خانواده با قضاوت‌اخلاقی دانش‌آموزان تیزهوش، نخستین کنفرانس ملی علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.##هارون‌رشیدی، همایون و عبده پور، الهام(1390). تاثیر الگوهای ارتباطی خانواده بر خودادراکی فرزندان، نخستین همایش خانواده و مهارت‌های زندگی، دانشگاه رازی، کرمانشاه.##همرنگ، حمید؛ قنبری‌پناه، افسانه؛ ابوالمعالی‌الحسینی، خدیجه و سپاه‌منصور، مژگان (1398)تبیین رابطه بین خلاقیت و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان با میانجیگری انگیزش تحصیلی. فصلنامة علمی، پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 9(3): 60-25.##Adelman, K. (2008). Resiliency and Creativity. Articles from Rostered Lay Ministers, 21 (6), 96-109.##Fitzpatrick, M. A. (2004). The family communication patterns theory: Observations on its development and application. Journal of Family Communication, 4, 167-179.##Fitzpatrick, M. A., & Koener, A. F (2004). Family communication schema effect on children’s resilience running head: Family communication schemata, the evolution key of mass communication concepts: Honoring jack M. McLeod, 115-139.##Fitzpatrick, M. A., & Rithchie, L. D. (1994). Communication schemata within the family: Multiple perspective on family interaction. Human Communication Research, 20, 275-301.##Gonzalez, A., Holbein, M. & Quilter, S. (2002). High school students’ goal orientations and their relationship to perceived parenting styles, Contemporary Educational Psychology, 27, 450–470.##Guilford, J.P. (1956). Fundamental Statistic in Psychology and Education. 3rdEd. New York: McGraw-Hill Book Company, Inc.##Hajizadeh, H., Refahi, ZH., TabeBordbar, F. & Haghighi, H. (2012). Relationship between Family Communication Patterns with Creativity and the Sense of Competence of the Pre-university Male Students in Bandar Abbas .Journal of Life Science and Biomedicine, 2, 260-266.##Kaloon, S. B., Gilbert, C & Alon, T. (2015).The prediction of educational well-being and the sense of belonging to the school in single-parent students based on emotional intelligence and creativity. Int J Methods Psychiatri Res, 14, 29-2.##Kanchan, (2017). Creativity as Relate to Adjustment of Adolescents of Adolescents. The International Journal of Indian Psychology .Issn 23918-5396 (e) ISSN: 23919-39129(P).##Koerner, A.F., & Fitzpatrick, MA. (2002).Understanding family communication patterns and family functioning: the roles of conversation orientation and conformity orientation. Communication yearbook, 28, 36- 68.##Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychology Measurment,30, 607-610.##Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2006). Academic resilience and its psychologicaland educational correlates: Aconstruct validity approach. Psychology in the Schools, 43, 267−282.##Marina M., Dragana J.& Milena I. (2015) Patterns of Family Functioning and Parenting Style of Adolescents with Depressive Reactions, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 185 : 234 – 239.##Mitchell, G. & Ewans, G. V. (2002). The potential role of the physical environment in fostering creativity.journal of great research, 14, 3,84-92.##Schaeffer, G. I. (1991). The creative attitude survey.Jacksonville, I.L. psychology and educator.INC.##Soh, K. (2017). Fostering student creaivity through teacher behaviors. Thinking Skills and creativity, 23, 58- 66.##Turek, D., & Wojtczuk-Turek, A., (2015). HRM Practices Influence Organizational Citizenship Behavior: Mediating the Role of Person-Organizational Fit, European Journal of Innovation Management, 18(3):397 – 413.##Yunlu, D. G., Clapp-Smith, R., & Shaffer, M. (2017). Understanding the Role of Cultural Intelligence in Individual Creativity. Creativity Research Journal, 29(3), 236-243.##

0 پیش‌بینی انواع قلدری بر اساس زیرمقیاس‌های گسست اخلاقی و هویت اخلاقی در دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر تهران Predicting types of bullying based on subscales of moral disengagement and moral identity in elementary school students in Tehran https://fabak.ihcs.ac.ir/article_6757.html 10.30465/fabak.2022.6757 0 هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی انواع قلدری بر اساس زیرمقیاس‌های گسست اخلاقی و هویت اخلاقی، در دانش‌آموزان ابتدایی بود. به این منظور ، از بین کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع ابتدایی شهر تهران، با روش‌های خوشه‌ای و تصادفی ساده 420 دانش‌آموز انتخاب گردید، که شامل، 203 دانش‌آموز پسر و 217 دانش‌آموز دختر بود که 240 نفر در پایه پنجم و 180 نفر در پایه ششم تحصیلی بودند. شرکت‌کنندگان در این پژوهش به سه پرسشنامه قلدری (تورنبرگ و جانگرت، 2014)، گسست اخلاقی (تورنبرگ و جانگرت، 2014) و هویت اخلاقی آکویینو و رید (2003) پاسخ دادند. این پژوهش با روش رگرسیون و با کمک نرم‌افزار spss22 تجزیه و تحلیل شد. با توجه به سطح معناداری یافته‌ها و همچنین استاندارد بودن دیگر شاخص‌های مورد بررسی، هر دو فرضیه پژوهش تأیید شده و نشان داده شد که زیرمقیاس‌های گسست اخلاقی و هویت اخلاقی هر دو تأثیر معناداری در پیش‌بینی قلدری دانش‌آموزان دارند (05/0≥α). بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که مطابق با مفهوم عاملیت اخلاقی، جهت بررسی قلدری دانش‌آموزان، می‌توان به میزان گسست اخلاقی و هویت اخلاقی آنان توجه نمود. بدین صورت که قلدری با گسست اخلاقی رابطه مثبت، و با هویت اخلاقی رابطه منفی دارد. 1 The present study aimed to predict the types of bullying based on the subscales of moral disengagement and moral identity in elementary students. For this purpose, out of all male and female elementary school students in Tehran, 420 students were selected by cluster and simple random methods, which included 203 male and 217 female students, 240 in the fifth grade, and 180 in the sixth grade. They were educated. Participants in the study answered three questionnaires: bullying (Thornberg and Jangert, 2014), moral disengagement (Thornberg and Jangert, 2014), and the moral identity of Aquino and Reed (2003). This study was analyzed by regression method with the help of SPSS22 software. Considering the significance of the findings and the standardization of other indicators studied, both research hypotheses were confirmed. It was shown that the subscales of moral disengagement and moral identity significantly affect predicting student bullying (≥α 0.05). Therefore, it can be concluded that according to the concept of moral agency, to examine the bullying of students, we can pay attention to the degree of moral rupture and their moral identity. Thus, bullying has a positive relationship with moral disengagement and a negative relationship with moral identity. 0 0 معصومه ترکاشوند Masoume Torkashvand دانش‌آموخته دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران ایران torkashvand.mn@gmail.com هادی کرامتی Hadi Keramati استادیار ، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران ایران dr.hadikeramati@gmail.com قلدری گسست اخلاقی هویت اخلاقی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی خاکپور، مسعود، مهرآفرید، معصومه. (1391). قضاوت اخلاقی کودکان پیش‌دبستانی پنج و شش‌‌ساله. تفکر وکودک.  3(5). 1-14.##اکرمی، لیلا، قمرانی، امیر، یارمحمدیان، احمد. (1393). اثربخشی آموزش فلسفه بر قضاوت اخلاقی و عزت نفس دانش‌آموزان نابینا.  تفکر وکودک 5(10). 1-16.##Aquino k, Reed A, (2010) Moral identity. current opinion in psychology (6): 162-166.##Aquino K. Reed A. (2002) The Self Importance of Moral Identity. Journal of Personality and Social Psychology;83:1423-1440.##Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, (5)1, 37-38.##Bandura, A. (1990). Selective activation and disengagement of moral control. J Soc Issues, (46)1, 27–46##Bandura, A. (1999). Moral disengagement in the perpetration of inhumanities. Personality and Social Psychology Review, (3)3, 193–209.##Bandura, A. (2002). Selective moral disengagement in the exercise of moral agency. J Moral Educ, (3)1, 101–119.##Bandura, A. (2004). Selective exercise of moral agency. In T. A. Thorkildsen & H. J. Walberg (Eds.), urturing morality (pp. 37–57). Boston: Kluwer Academic.##Bandura, A. Barbaranelli, C. Caprara G.V. (1996). Mechanisms of moral disengagement in the exercise of moral agency. J Pers Soc Psychol, (71)2, 364–367.##Bandura, A. Barbaranelli, C. Caprara, G. V. & Pastorelli, C. (1996). Mechanisms of moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of Personality and Social Psychology, (71)2, 364– 374.##Bandura, A. Caprara, G. V. Barbaranelli, C. & Pastorelli, C. (2001). Sociocognitive self-regulatory mechanisms governing transgressive behavior. Journal of Personality and Social Psychology, (80)1, 125–135.##Blasi, A. (1983). Moral cognition and moral action: A theoretical perspective. Developmental Review, (3)2, 178-210.##Caravita, S. C. S. Gini, G. & Pozzoli, T. (2012). Main and moderate effects of moral cognition and status on bullying and defending. Aggressive Behavior, (38)3, 456–468.##Colby, A, & Damon, W. (1992). Some do care: Contemporary lives of moral commitment. New York: Free Press.##Eisenberg, N. (2000). Emotion, regulation, and moral development. Annual Review of Psychology, (51)8, 665–697.##Gini, G. (2006). Social cognition and moral cognition in bullying: What’s wrong? Aggressive Behavior, (32)6, 528–539.##Hart, D. & Carlo,G. (2005). Moral Development in Adolescence. Journal of Research on Adolescence, (15)3, 223-233.##Hoffman, M. L. (2000). Empathy and moral development. Cambridge: Cambridge University Press.##Hymel S, Carlo G. (2011) Moral identity: What is it, How Does It Develop, and Is It Link To Moral Action? Child Development perspectives;3(5):212-218.##Hymel, S. Rocke-Henderson, N. & Bonanno, R. A. (2005). Moral disengagement: A framework for understanding bullying among adolescents. Journal of Social Sciences, 8, 1–11.##Hymel, S. Schonert-Reichl, K. A. Bonanno, R. A. Vaillancourt, T. & Rocke Henderson, N. (2010). Bullying and morality. In S. R. Jimerson, S. M. Swearer, & D. L. Espelage (Eds.), Handbook of bullying in schools: An international perspective (pp. 101–118). New York: Routledge.##Kowalski, R, Limber, S. & Agatston, P. (2008), Cyber Bullying Bullying in the Digital Age, Blackwell publishing.##Lapsley, D. K. (2008). Moral Stage Theory. In Killen, M. & Smetana, J.G. (2006). Handbook of Moral Development. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Association, Inc. Publishers.##Menesini, E. Esla, M. Smith, P. K. Genta, M. L. Giannetti, E. Fonzi, A. et al. (1997). A crossnational comparison of children’s attitudes towards bully/victim problems in school. Aggressive Behavior, 29, 1–13.##Nansel, T. R. Overpeck, M. Pilla, R. S. Ruan, W. J. Simons-Morton, B. & Scheidt, P. (2001). Bullying behaviors among U.S. youth: Prevalence and association with psychosocial adjustment. the American Medical Association, (285)16, 2094-2100.##Obermann, M.L. (2011). Moral disengagement in self-reported and peer-nominated school bullying. Aggressive Behavior, (37)2, 133–144.##Olthof, T. (2012). Anticipated feelings of guilt and shame as predictors of early adolescents’ antisocial and prosocial interpersonal behavior. European Journal of Developmental Psychology, (9)3, 371–388.##Perren, S., Malti, T., & Hymel, S. (2012). Moral reasoning and emotion attributions of adolescent bullies, victims, and bully-victims. British Journal of Developmental Psychology, (30)4, 511–530.##Pozzoli, T. Gini, G. & Vieno, A. (2012). Individual and class moral disengagement in bullying among elementary school children. Aggressive Behavior, (38)5, 378–388.##Thornberg, R. & Jungert, T. (2013). Bystander behavior in bullying situations: Basic moral sensitivity, moral disengagement and defender self efficacy. Journal of Adolescence, 36, 475– 483.##Thornberg, R. & Jungert, T. (2014). Bystander behavior in bullying situations: Basic moral sensitivity, moral disengagement and defender self-efficacy. Journal of Adolescence, (36)3, 475– 483.##Thornberg, R. & Jungert, T. (2014). School Bullying and the Mechanisms of Moral Disengagement, Aggr. Behav, (40)2, 99–108.##Thornberg,R. Pozzoli,T. Jungert,T. (2016). Unique and Interactive Effects of Moral Emotions and Moral Disengagement On Bullying and Defending Among School Children. The Elementary  School Journal, (116)2, 322-337.##Thornberg,R. Pozzoli,T. Jungert,T. (2016). Unique and Interactive Effects of Moral Emotions and Moral Disengagement On Bullying and Defending Among School Children. The Elementary School Journal, (116)2, 322-337.##Wang, X. Yang, J. & Gao, Lei, L. (2017). maltreatment and Chinese adolescents’ bullying and defending: The mediating role of moral disengagement. Child Abuse & Neglect, 69, 134-144.##

0 مطالعه مبانی هستی شناسی رویکرد مرلوپونتی و لیپمن به منظور تدوین الگوی تلفیقی در برنامه فلسفه برای کودکان Study of the ontological foundations of Merleau-Ponty and Lipman approach in order to develop an integrated model in the philosophy for children program https://fabak.ihcs.ac.ir/article_6763.html 10.30465/fabak.2022.6763 0 هدف از این مقاله مطالعه مبانی هستی شناسی رویکرد مرلوپونتی و لیپمن به منظور تدوین الگوی تلفیقی در برنامه فلسفه برای کودکان است. سؤال اساسی تحقیق عبارت است از اینکه مبانی هستی‌شناسی رویکردهای مرلوپونتی و لیپمن چه بوده و بر اساس آن الگوی تلفیقی دو رویکرد در برنامه فلسفه برای کودکان چیست؟ در این مقاله، در بحث شناخت مبانی هستی‌شناسی از روش پژوهش تحلیلی-استنتاجی و در ارائه الگوی تلفیقی از روش پژوهش ترکیب سازوار استفاده‌شده است. نتایج بیانگر وجود وجوه اشتراک و افتراق میان رویکرد مرلوپونتی و رویکرد لیپمن  است. با توجه به اشتراکات پایه‌ای در مبانی هستی‌شناسی و تأکید بر اهمیت دوران کودکی و تأثیر آن بر بزرگسالی در دو رویکرد، می‌توان با حذف عناصر ناهمسان و همپوشانی نقاط اشتراک با انجام اصلاحات لازم، از تلفیق دو رویکرد برای بهبود برنامه فلسفه برای کودکان استفاده نمود. 1 The purpose of this paper is to study the ontological foundations of Merleau-Ponty and Lipman's approach to develop an integrated model in the Philosophy for Children program. The main question of the research is what are the ontological foundations of Merleau-Ponty and Lipman approaches and according to it, what is the integrated model of the two approaches in the philosophy for children program? In this article, in the discussion of recognizing the ontological foundations, the analytical-inferential research method has been used and in presenting the integrated model, the Integration composition research method has been used. The results indicate similarities and differences between the Merleau-Ponty approach and the Lipman approach. Given the basic commonalities in the foundations of ontology and the emphasis on the importance of childhood and its impact on adulthood in the two approaches, by eliminating disparate elements and overlapping commonalities with the necessary corrections, a combination of the two approaches can be used to improve the philosophy for children program. 0 0 سیدعلی حسینی Seyyed Ali Hosseini دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه شاهد، تهران،ایران ایران math.rajaee@yahoo.com اکبر رهنما Akbar Rahnama دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه شاهد ، تهران،ایران ایران rahnama_akbar43@yahoo.com رقیه موسوی Roghayyeh Moosavi استادیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه شاهد، تهران،ایران ایران mousavi@shahed.ac.ir فلسفه برای کودکان هستی‌شناسی لیپمن مرلوپونتی باقری، خسرو (1396)، فبک در ترازو: نگاهی انتقادی از منظر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##باقری، خسرو، سجادیه، نرگس، توسلی، طیبه (1389)، رویکردها و روش های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.##امی، زهرا، قراملکی، فرامرز، 1384، مقایسه سبک های لیپمن و برنی فر در فلسفه برای کودکان، فصلنامه اندیشه نوین دینی، سال اول، ش 2.##باجیان، مهدیه (1394)، بررسی مبانی فلسفی برنامه آموزش فلسفه برای کودکان و نقد آن بر اساس اندیشه های ابن سینا، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد.##پلاسما، یوهان (1393)، چشمان پوست، ترجمه علی رضا فخرکننده، تهران: چشمه.##پیترزما، هنری (1398)، نظریه معرفت در پدیدارشناسی هوسرل، هایدگر، مرلوپونتی، ترجمه فرزاد جابرالنصار، تهران: کرگدن.##پیراوی ونک، مرضیه (1389)، پدیدارشناسی نزد مرلوپونتی، تهران: پرسش.##رضوانی فر، فایزه (1395)، بررسی مفهوم بدنمندی در پدیدارشناسی مرلوپونتی و هنر اجرا با مطالعه موردی والی اکسپورت، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه هنر.##ستاری، علی (1399)، نقد مبانی فلسفی فلسفه برای کودکان، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##ستاری، علی (1391)، بررسی و نقد برنامه فلسفه برای کودکان از منظر حکمت متعالیه، دو فصلنامه تفکر و کودک، سال سوم، شماره 2.##شاه محمدی علیرضا (۱۳۸۹)، پدیدار شناسی از منظر سارتر و مرلوپونتی، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه ‌علامه‌طباطبایی.##صدر، فاطمه (1398)، بررسی تطبیقی دیدگاه شهید مطهری با دیدگاه متیو لیپمن درباره اهداف تعلیم و تربیت، دو فصلنامه تربیت اسلامی، سال چهاردهم، ش 28.##عبداللهی، محمد علی، مصباحی جمشید، پرستو (1396)، نگاهی اصلاحی به برنامه فلسفه برای کودکان در بستر حکمت متعالیه، مجله پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال بیست و پنجم، ش 34.##فتحی آذر، اسکندر، تقی پور، کیومرث، حاج آقایی خیابانی، آیسان(1398)، تاثیر برنامه آموزش فلسفه برای کودکان بر خود تنظیمی هیجانی کودکان کار، دو فصلنامه علمی تفکر و کودک، سال دهم، ش 2.##فولادوند، زهرا (1391)، پدیدار شناسی مکان در سفر تئاتر، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه هنر.##قائدی، یحیی (1388)، آموزش فلسفه به کودکان، بررسی مبانی نظری، تهران: انتشارات دواوین.##قائدی، یحیی (1395)، مبانی نظری فلسفه برای کودکان، تهران: مرآت.##کارمن تیلور (1390)، مرلوپونتی، ترجمه مسعود علیا، تهران: ققنوس.##کریمی، روح الله (1394)، حلقه کندوکاو اخلاقی: تربیت اخلاقی در برنامه فلسفه برای کودکان، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##لیپمن، متیو، شارپ، آن مارگارت، اسکانیان، فردریک اس (1395)، فلسفه در کلاس درس، ترجمه محمد زهیر باقری نوع پرست، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##لیپمن، متیو (1388)، فلسفه برای کودکان و نوجوانان، رویکرد جدیدی در فلسفه تعلیم و تربیت، ترجمه سعید ناجی، فصلنامه فرهنگ، س 22، ش 1.##ماتیوز، اریک (1387)، درآمدی بر اندیشه های مرلوپونتی، ترجمه رمضان برخورداری، تهران: گام نو.##متیوز، اریک (1397)، موریس مرلوپونتی: پدیدارشناسی ادراک، ترجمه محمود دریانورد، تهران: زندگی روزانه.##مرلوپونتی، موریس (۱۳۷۵)، در ستایش فلسفه، ترجمه ستاره هومن، تهران: نشر مرکز.##ناجی، سعید (1388)، برداشتی نو از تعلیم و تربیت اسلامی (بازیابی مولفه های برنامه فلسفه برای کودکان و نوجوانان)، مجله فرهنگ، ش 69.##هیل، جاناتان (1396)، مرلوپونتی برای معماران، ترجمه گلناز صالح کریمی، تهران: فکر نو.##Bahler, Brock (2015), MERLEAU-PONTY ON CHILDREN AND CHILDHOOD, Childhood & Philosophy, vol. 11, núm. 22, julio-diciembre, pp. 203-221.##Buchter, J. (1968). What is discussion? Journal of General Education, 7(1), 7-17.##Fisher, R. (1998). Teaching Thinking, Philosophical Inquiry in the Classroom London: Cassle Press.##García-Moriyón.Félix, González-Lamas, Jara, Botella, Juan, González Vela, Javier, Miranda-Alonso, Tomás, Palacios, Antonio, Robles-Loro, Rafael(2020), Research in Moral Education: The Contribution of P4C to the Moral Growth of Students,education sciences,10, 119.##Jusso, H. (2007). Child, Philosophy & Education, Discussing the Intellectual Sources of Philosophy for Children, Oulu University Press.##Lipman, M. Pizzurro, S. (2001). The Vygotsky Touch. Critical & Creative Thinking. The Australasian Journal of Philosophy in Education, 9(1), 12-17.##Lipman, M. (1993). Thinking Children and Education, U.S.A: Kendal/ hunt publishing Company.##Merleau-Ponty, Maurice (2010b). Phenomenology of Perception. Trans. Colin Smith. London: Routledge. Sartre, Jean-Paul. 1965. “Merleau-Ponty”. In Situations. Trans. Benita Eisler, 225–326. New York: Georges Braziller.##Splitter, L. J. & Sharp, A. M. (1995). Teaching for Better Thinking. Melbourne: ACER Press.##Singer. Jonathan (2020). "Sharing “the flesh of the world”: alterity, animality, and radical community in MerleauPonty’s philosophy" [dissertation]. College of Liberal Arts & Social Sciences Theses and Dissertations.##

0 «بررسی تطبیقی مضامین دینی در شعر کودک و نوجوان فارسی و کُردی» A Comparative Study of Religious Themes in Persian and Kurdish Children's and Adolescent's Poetry https://fabak.ihcs.ac.ir/article_6768.html 10.30465/fabak.2022.6768 0 شعر کودک و نوجوان به عنوان یک ژانر ادبی، دارای بُعد آموزشی گسترده‌ایست. از مهمترین جنبه‌های آموزشی این ژانر پرداختن به مفاهیم و مضامین دینی است. شاعران فارس و کردزبان به فراخور درک کودک به آموزش این آموزه‌ها پرداخته‌اند. پژوهش حاضر برآن ‌است تا از طریق بررسی و تحلیل تطبیقی  مضامین دینی در شعر کودک و نوجوان فارسی و کُردی این مهم را محل توجه قراردهد. بدین منظور، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد تحلیل محتوا به بررسی مضامین دینی  در 40 مجموعۀ شعر  کودک فارسی و 40 مجموعۀ شعرکُردی پرداخته تا پاسخی علمی برای سؤالات پژوهش به دست دهد. سؤالاتی چون: 1- وجوه اشتراک و افتراق در مضامین دینی  شعر دو زبان چگونه است؟ 2-بسامد مضامین دینی در شعر دو زبان به چه میزان است؟ از مهمترین یافته‌های پژوهش این است که شعر کودک و نوجوان  فارسی بیشتر به  مفاهیم مربوط به معصومین و ائمۀ اطهار (65 %)، سپس مفاهیم مرتبط با ذات الهی، پیامبران و قرآن پرداخته‌است. اما در شعر کُردی بیشترین بسامد از آنِ ‌ مفاهیم مرتبط با خداوند (72 %) و  سپس مضامین مرتبط با پیامبران و قرآن است.در شعر کودک و نوجوان هر دو زبان  به مفهوم معاد پرداخته ‌نشده‌است. 1 Children's and adolescents' poetry, as a literary genre, has a wide educational dimension. One of the most important educational aspects of this genre is dealing with religious concepts and themes. Persian and Kurdish language poets have taught these notions in accordance with the child's understanding. The main purpose of the current study is to address the issue through a comparative study and analysis of religious themes in Persian and Kurdish children's and adolescents' poetry. To this end, using a descriptive-analytical method and content analysis approach, the researcher investigated the religious themes in 40 collections of Persian children's poetry and in 40 collections of Kurdish poetry to provide scientific answers to research questions. The questions are as follows: 1) What are the similarities and differences in the religious themes of the two languages? 2) What is the frequency of religious themes in the poetry of the two languages? One of the most important findings of the research is that Persian poetry for children and adolescents focuses on the concepts related to the infallibles and the Holy Imams (65%), then the concepts related to the divine essence, the prophets and the Qur'an, respectively. But in Kurdish poetry, the most frequently appeared themes are the concepts related to God (72%) and then the themes pertinent to the prophets and the Qur'an. Both Kurdish and Persian poetry do not cover the concept of resurrection. 0 0 علی رضا شوهانی Alireza Shohani دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام، ایران( ایران a.shohani@ilam.ac.ir محمد تقی جهانی Mohmmadtaqi Jahani استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام،ایران ایران m.jahani@ilam.ac.ir مهدی احمدی خواه Mehdi Ahmadikhah دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام،ایران ایران nima.ahamdi20@gmail.com مقایسه و تطبیق محتوا شعر کودک و نوجوان فارسی و کردی مضامین دینی کتاب‌ها##1-قرآن کریم، ترجمۀ مهدی الهی قمشه‌ای، تهران: پیری.##2-ابراهیمی، جعفر (1371). کلاغ تشنه، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##3 ابراهیمی، جعفر (1374). پروانه در باران، تهران: زلال.##4 ابراهیمی، جعفر (1392). می‌نویسم ابر، باران می‌شوم، تهران: امیرکبیر، کتاب‌های شکوفه.##5-ابراهیمی، مظهر (1393). که‌وی سه‌رشاخ، مریشکی ناو باخ (کبک کوهستان، مرغ باغ). سنندج: علمی کالج.##6-احترامی، منوچهر (1365). خرس و کوزۀ عسل، تهران: کتاب‌های لاک‌پشت.##7 احترامی، منوچهر (1369). دزده و مرغ فلفلی، چاپ چهارم، تهران: گزارش.##8 احترامی، منوچهر (1380). گربۀ من نازنازیه، چاپ بیست و هفتم، تهران: گزارش.##9 احترامی، منوچهر (1381). حسنی ما یه برّه داشت، چاپ دوم، تهران: گزارش.##10 احترامی، منوچهر (1394). حسنی نگو یه دسته گل، تهران: گزارش.##11-احمدی، عثمان (1397). وه‌رزه‌کان و مانگه‌کانی سال(فصل‌ها و ماه‌های سال)، بوکان: آفرینش ادب.##12-باباجانی، علی (1394). بَبَل، تهران: امیر کبیر،کتاب‌های شکوفه.##13-بلده، کیومرث (1388). رووی. الف، اسلام آباد غرب: ناشر مولف.##14 بلده، کیومرث (1388). قلا. ب، اسلام آباد غرب: ناشر مولف.##15- پورنامداریان، تقی (1375). رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی. تهران: انتشارات علمی فرهنگی.##16- تمیمی، مریم (1396). منال3 (کودک3). مجموعۀ اشعار شاعران برگزیده جشنوارۀ شعر کودک کردی منال ایلام: باشور.##17-ثابت قدم، عباس (1391). شوانی دروزن(چوپان دروغگو)، سنندج: علمی کالج.##18-جمالی عالم، فائزه (1376). روز چهاردهم، تهران: نشر آثار امام خمینی(ره).##19--جمشیدی، داوود(1396).حیوانات در قرآن، قزوین: پروانۀ سفید.##20-خورانی، میثم (1393). ئه‌ورو خوه‌ر(ابر و خورشید). الف. سنندج. علمی کالج.##21 خورانی، میثم (1393). کوورپه(کودک). ب. سنندج. علمی کالج.##22-خورانی، میثم (1396). میوشلی میوشان (نوعی بازی کودکانه)، ایلام: ناشر مولف.##23-خیبری، اکرم (1391). بانوی آسمان، چ دوم، مشهد: همیاران جوان.##24-داوری، زهرا (1393). یک قاچ هندوانه. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##25-دولت آبادی، پروین (1396). مرغ سرخ پاکوتاه، چاپ سوم، تهران: موسسۀ پژوهش تاریخ ادبیات کودکان.##26-رحماندوست، مصطفی (1368). صددانه یاقوت، تهران: محراب قلم.##27 رحماندوست، مصطفی (1394). خوشگل و نازه دخترم، الف، تهران: آبرنگ.##28 رحماندوست، مصطفی (1394). زورش زیاده پسرم، ب، تهران: آبرنگ.##29 رحماندوست، مصطفی (1395). قصه ابر و باران، تهران: سوره مهر.##30 رحماندوست، مصطفی (1396). پنج تا انگشت بودند که...، چاپ8، تهران: پیدایش.##31-رسول‌نیا، محمد (1393). میوانی ئه‌ستیرکان، الف، سنندج: علمی کالج.##32 رسول‌نیا، محمد (1393). دنیای منالان، ب، سنندج: علمی کالج.##33-ستاوند، زهرا (1394). که‌ر نه‌زان(الاغ نادان)، الف، ارومیه: ناشر مولف.##34 ستاوند، زهرا (1394). پیلان(مکر)، ب، ارومیه: ناشر مولف.##35-سعیدی، لیلا (1396). پشی سیه(گربه سیاه)، ایلام، ناشر مولف.##36-سلاجقه، پروین (1387). از این باغ شرقی. چاپ دوم، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.## 37-سنایی غزنوی، مجدود ابن آدم (1374). حدیقه‌الحقیقه و شریعه الطریقه، مصحح محمدتقی مدرس‌رضوی، چاپ هشتم،  تهران: دانشگاه تهران.##38-شاملو، احمد (1364). خروس زری، پیرهن پری، چاپ دوم، تهران: سازمان انتشاراتی و فرهنگی ابتکار.##39-شاملو، احمد (1392). بارون، تهران: نگاه.##40-شاهمردی راد، مولود (1397). چوپان دروغگو. چ2. تهران: آیینه.##41-شعبان نژاد، افسانه (1391)، سایه‌های مهربان، چاپ سوم، تهران: محراب قلم.##42-صادقیان، آذر (1396). حرف هفتم: چ. الف، اصفهان: نوشته.##43 صادقیان، آذر (1396). حرف هفتم: ج. ب، اصفهان: نوشته.##44-صالحی، لولاو (1396). هیرو، ماسی و پشیله(هیرو، ماهی و گربه). سنندج: آمیار.##45-صدرالحفاظی، مهدی (1393). باباجون مهدی(عج)، تهران: تیمورزاده.##46-صفربیگی، جلیل (1397). دبستان ترانه. ایلام: زانا.##47-عبدی، بهمن (1370). بچه‌ها بهار میاد، تهران: مطبوعاتی صدف.##48-عبدی، حسین(1376). روز چهاردهم، تهران: نشر آثار امام خمینی(ره).##49-علوی‌فرد، یحیی (1391). شهر پرنده‌ها، تهران: موسسۀ انتشارات کتاب نشر.##50-عوثمان، کژال (1393). جیهانی گیانداران(جهان جانوران)، الف، سنندج: علمی کالج.##51 عوثمان، کژال (1393). دنیای میوه‌کان(دنیای میوه‌ها)، ب، سنندج: علمی کالج.##52-فتاحی، زهرا (1395). بادوان(بادبادک)، کرمانشاه: ناشر مولف.##53-فولادی، علیرضا (1389). زبان عرفان.  چاپ سوم، تهران: سخن.##54-قزل ایاغ،ثریا (1397). ادبیات کودکان و نوجوانان و فرهنگ ترویج. تهران: سمت.##55-کارخواهی، مجتبی (1398). مه‌لیوچگ زه‌رده(گنجشک زرده)، ایلام، باشور.##56- کرمی، حمزه (1392). منال2«کودک2». مجموعۀ اشعار شاعران برگزیدۀ جشنوارۀ شعر کودک کردی منال)، ایلام: باشور.##57-کشاورز، ناصر (1393). مثل یه بلبل کوچولو، تهران: پیدایش.##58-کشاورز، ناصر (1395). کی بود؟ کی بود؟ مداد بود، چاپ سوم، مشهد: به‌نشر.##59-گردیگلانی، امین (1393). خورو لاو لاو(خورشید و لولاو)، تهران: کوله پشتی.##60-گشبین، مرسوم (1393). ئسپی ئازا(اسب سرحال)، الف، سنندج: علمی کالج.##61-گشبین، مرسوم (1393). هه‌نگ و هه‌نگوین(زنبور عسل و عسل)، ب، سنندج: تافگه.##62 گشبین، مرسوم (1393)، میرووله و سلیمان(مورچه و سلیمان)، ج، سنندج: تافگه.##63- ماهوتی، مهری (1392). من جوجه شدم، چاپ دوم، مشهد: کتاب‌های پروانه.##64 ماهوتی، مهری (1393). کفش‌های جیک جیکی، تهران: پیدایش.##65-محمدی، احمد (1393). باوه‌ژیره(بابای دانا)، سنندج: زانست.##66- محمدی، مجید (1393). ریوی ته‌وبه کار«روباه توبه کار»، سنندج: ریبین.##67 محمدی، مجید (1393). کوتری ئه‌وین‌دار(کبوتر عاشق)، ب، سنندج: ریبین.##68 محمدی، مجید (1393)، سونه‌و راوچی(مرغابی و شکارچی)، ج، سنندج: علمی کالج.##69- محمدیان، علیرضا (1379). ماسی خانم(ماهی خانم)، سنندج: ناشر مولف.##70-مرادی نصاری، محمد (1392). منال1(کودک1)، مجموعۀ اشعار شاعران برگزیدۀ جشنوارۀ شعر کودک کردی منال، ایلام: باشور.##71 مرادی نصاری، محمد (1394). هه‌ی زافران، هه‌ی زیره(هی زعفران، هی زیره)،ایلام: نشر باشور.##72-مزینانی، محمدکاظم (1387). اسب چموش، تهران: قدیانی، کتاب‌های بنفشه.##73 مزینانی، محمدکاظم (1398). قصه‌های منظوم از 14 معصوم، تهران: قدیانی، کتاب‌های بنفشه.##74-مزینانی،محمد کاظم(1388). صندلی‌ها خسته‌اند، چاپ سوم، تهران: وزارت آموزش و پرورش. موسسۀ فرهنگ منادی تربیت.##75- مشرف زاده‌ی تهرانی، محمود (1396). قصۀ طوقی، چاپ دوم، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان.##76-موزونی، رضا (1383). میمگه جاروبرقی(خاله جاروبرقی)، کرمانشاه: ناشرمولف.##77 موزونی، رضا (1389). تاتی، کرمانشاه: باغ نی.##78-مهاجرانی، محمد (1396). پرچم زیبای ایران، قم: بهار دل‌ها.##79-مهربان، آرش(1393). سموره(سنجاب)، سنندج: علمی کالج.##80-میر احمدی، فریدون (1393). شاری یاری، سنندج: علمی کالج.##81 -میر احمدی، فریدون (1396). مش مش، الف، سقز: گوتار##82- میر احمدی، فریدون (1396). جیک جیک چوله‌که(جیک جیک گنجشکک)، ب، سقز: گوتار.##83-نوروزی، نسیم (1395). ترانۀ بلوط، تهران: امیرکبیر، کتاب‌های شکوفه.##84-نیما یوشیج (1368). دربارۀ شعر و شاعری،  به کوشش سیروس طاهباز. تهران: دفترهای زمانه.##85-وزیری، لیلا (1392). منال1(کودک1)، مجموعۀ اشعار شاعران برگزیدۀ جشنوارۀ شعر کودک کردی منال)، ایلام: باشور.##86-ویسی، جمشید (1393). باخچۀ منالان(باغچه‌ی کودکان)، کرمانشاه: ماه و آفتاب.##87-هاشمی، سعید (1384). صبح و بوی نان، مشهد:شرکت به نشر.##مقالات##1-اسپرهم، داوود و مینوپیله‌ور (1395).«نگاهی تطبیقی به داستان کودک در ایران و غرب(گروه سنی ب و ج) با تأکید بر مولفه‌های تعلیم و تربیت»، پژوهش‌های تطبیقی زبان و ادبیات ملل، دورۀ 2، شماره6.##2-ایمان،محمدتقی و محمودرضا نوشادی (1390). «تحلیل محتوای کیفی»، پژوهش، سال 3، شمارۀ 2.##3-جلالی، مریم (1394).«قالب، زبان و مضمون شعری در ادبیات کودک کشور ایران و الجزایر»، پژوهشنامۀ نقد ادب عربی، بهار و تابستان 1394، شمارۀ 10.##4-غنی‌پورملکشاه، احمد و دیگران (1391).«نوستالوژی آینده‌گرا در اشعار سلمان هراتی»، دوفصلنامۀ مطالعات ادبی متون اسلامی، دورۀ 1، شمارۀ 1.##5-قائم‌دوست، پونه و مسعود سلامی (1395).«سیری در ادبیات تعلیمی کودکان ایران و برخی شباهت‌ها و تفاوت‌های آن با آلمان»، ادبیات تطبیقی دانشگاه آزاد اسلامی، دورۀ 10، شمارۀ 37.##6-گلدی گلشاهی، طواق (1400). تحلیل مفهوم خداشناسی در داستان‌های کلر ژوبرت با تأکید بر آموزش مفاهیم دینی به کودکان»، تفکر و کودک، دورۀ 12، شمارۀ 2.##7-محمدی، مهدی و ایمان مطهری‌نیا(1398).«بررسی و تحلیل موضوعات و مفاهیم دینی کتاب‌های شعر کودکان و نوجوانان در بین سال‌های 1390 الی 1393»، علوم ادبی، بهار و تابستان 1398، شمارۀ 15.##8-مقدسی، ابوالحسن و زهرا بهشتی(1391).«بررسی شعر عاشورایی در دو ادب فارسی و عربی با تکیه بر شعر شهریار و جواهری»، ادبیات پایداری، سال چهارم، شمارۀ 7.##

0 اهداف آموزش مفاهیم اخلاقی به کودکان بر اساس دیدگاه‌های آیت‌الله جوادی آملی Aims of Teaching Moral Concepts to Children Based on the Ayatollah Javadi Amoli Views https://fabak.ihcs.ac.ir/article_6808.html 10.30465/fabak.2022.6808 0 از جمله وظایف نظام تربیت رسمی و غیررسمی در دوره ابتدایی، آموزش اخلاق به کودکان است چرا که دارای قلبی پاک و زلال و آماده دریافت بذری چون کسب فضایل هستند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی اهداف آموزش مفاهیم اخلاقی به کودکان دوره دوم ابتدایی(سنین 10 تا 12 سال) بر اساس دیدگاه­های آیت‌الله جوادی آملی انجام شد. روش پژوهش تحلیلی–استنباطی بود. نتایج نشان داد که قرب الی الله هدف غایی و مواردی مانند خودشناسی، پرورش خداجویی و خدابینی، تفکر در مسائل اخلاقی، روی آوردن به مسئولیت‌پذیری، افزایش آستانه صبر و بردباری، توفیق در اکرام، احترام و محبت به انسان‌ها، بهبود حس زیبایی گرایی ازجمله اهداف واسطه‌ای آموزش مفاهیم اخلاقی به کودکان هستند که می‌توان از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی شناسایی نمود. رسیدن به این اهداف در دوره دوم ابتدایی بشارت‌دهنده ورود متخلقانه و معتقدانه به دوره نوجوانی است که اگر آن هم از برنامه‌ریزی منسجمی برخوردار باشد می‌تواند در شکل‌گیری هویت پایدار اخلاقی مورد نظر اسلام مؤثر باشد. 1 One of the duties of the formal and informal education system in the primary school is to teach ethics to children because they have a pure heart and are ready to receive seeds such as acquiring virtues. In this regard, the present study was conducted with the aim of identifying the aims of teaching moral concepts to children in the second grade of elementary school (ages 10 to 12 years) based on Ayatollah Javadi Amoli views. The research method was analytical-inferential. The results showed that closeness to God is the ultimate aim and such things as self-knowledge, cultivating God-seeking and godliness, thinking about moral issues, turning to responsibility, increasing the threshold of patience, success in honor, respect and love for human beings, improving sense Aesthetics are among the mediating aims of teaching moral concepts to children, which can be identified from the perspective of Ayatollah Javadi Amoli. Achieving these aims in the second elementary period heralds a creative and believable entry into adolescence, which, if it has coherent planning, can be effective in forming a lasting moral identity desired by Islam 0 0 سپیده انصافی مهربانی Sepideh Ensafi Mehrabani دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. ایران sepideh.ensafi@yahoo.com ایراندخت فیاض Irandokht Fayyaz دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. ایران iranfayyaz@yahoo.com سعید بهشتی Saeid Beheshti استاد فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. ایران beheshti@atu.ac.ir علی دلاور Ali Delaver استاد ممتاز سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران ایران delavar@atu.ac.ir اخلاق مفاهیم اخلاقی آموزش به کودکان دیدگاه‌های آیت‌الله جوادی آملی قرآن کریم##اعرافی، علیرضا. (1387). اهداف تربیت از دیدگاه اسلام. تهران: سمت.##اهداف دوره های تحصیلی. (1397). تهران: شورای عالی آموزش و پرورش.##بارو، رابین. (1391). درآمدی بر فلسفه اخلاق و آموزش‌وپرورش اخلاق. ترجمه فاطمه زیباکلام. تهران: حفیظ.##برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران. (1391). تهران: شورای عالی آموزش و پرورش.##تمیمی آمدی، عبدالواحد. (1384). شرح غررالحکم و دررالکلم. تهران: دانشگاه تهران.##جوادی آملی، عبدالله (1398الف). اسلام و محیط‌زیست. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1398ب). سخنرانی در دیدار با جمعی از اعضای هیأت علمی و پژوهشگران پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع). قم: بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1398ج). بیانات در دیدار با وزیر محترم آموزش‌وپرورش. قم: بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1398د). سخنرانی در مورد شرح نهج‌البلاغه. تهران: شفقنا.##جوادی آملی، عبدالله. (1398ه). بیانات در درس اخلاق. قم، 05/10/1398.##جوادی آملی، عبدالله. (1396الف). تفسیر تسنیم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1396ب). وظیفه توحیدی انسان. تهران. مهر.##جوادی آملی، عبدالله. (1395الف). مبادی اخلاق در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1395ب). مفاتیح الحیاه. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1395ج). بیانات در درس تفسیر و اخلاق. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1394الف). حیات حقیقی انسان در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1394ب). تبیین جایگاه جوانان در اسلام. بیانات منتشر شده معظم له در خبرگزاری مهر. 09/03/1394.##جوادی آملی، عبدالله. (1394ج). بیانات در دیدار جمعی از طلاب مدرسه علمیه حضرت زینب(س)آستانه و چالوس.##جوادی آملی، عبدالله. (1394د). ادب فنای مقربان. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1392). مؤمنان و مسئولیت آنان نسبت به خود و خانواده. ماهنامه پاسدار اسلام. 383-383: 8-6.##جوادی آملی، عبدالله. (1393). بیانات در درس اخلاق. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1390). فطرت در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1388الف). تفسیر انسان به انسان. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1388ب). شکوفایی عقل در پرتو نهضت حسینی. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1388ج). جامعه در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1385). توحید در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله. (1379). مراحل اخلاق در قرآن. قم: اسراء.##حمله‌داری، سعیده؛ موسوی زاده، روح‌الله. (1399). «ساخت و اصلاح شخصیت اخلاقی و عوامل مؤثر بر آن از دیدگاه شهید مطهری». دوفصلنامه علوم تربیتی از دیدگاه اسلام. سال 8، شماره 1، صص 182-165.##خادمی، حمیدرضا؛ مسعودیان، مسعود. (1393). هنر دینی از منظر علامه جوادی آملی. فصلنامه حکمت اسراء. سال 6، شماره 3، صص 24-5.##رجبی، فاطمه. (1387). عوامل مؤثر در تربیت اخلاقی انسان­ها به ویژه کودکان. ماهنامه طوبی. سال 4، شماره 37، صص 116-113.##رسولی شربیانی، رضا. (1375). خداشناسی فطری از دیدگاه قرآن و حدیث و حکمت متعالیه. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.##ریاضی هروی، شیدا؛ شمشیری، بابک. (1392). «بررسی مفهوم خودشناسی از نگاه اسلام و استنتاج اهداف و روش‌های تربیتی آن». ماهنامه معرفت. سال 22، شماره 8، صص 58-45.##سامی، محمدجواد؛ مطوری، علی؛ خنشا، علیرضا. (1398). «نقش صبر در تربیت اسلامی فرزندان با الگوپذیری از آیه 132 طه». دوفصلنامه تفسیرپژوهی. سال 6، شماره 1، صص 131-117.##سبحانی نژاد، مهدی؛ نجفی، حسن. (1393). «تحلیل ابعادشناسانه مسئولیت­پذیری در سبک زندگی اسلامی». فصلنامه سراج منیر. شال 5، شماره 3، صص 170-151.##شریعتی، محمدجواد. (1396). آموزش اخلاق به کودکان 6 تا 12 ساله با تأکید بر منابع اسلامی. پایان­نامه کارشناسی ارشد. جامعه المصطفی العالمیه.##شهریاری، محمد؛ شرفی، محمدرضا. (1393). «الگوی تربیت اخلاقی اسلامی با محوریت کرامت نفس». فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی. سال 22، شماره 2، صص 56-27.##شیخ رضایی، حسین؛ لامعی رامندی، لیلا؛ توسلی، ساناز؛ نشاط روح، آذر؛ اسکندری نژاد، فرشته؛ نظری، شهلا؛ شیرازی، زهرا. (1389). رشد اخلاقى کودک و ادبیات داستانى به همراه بررسى آثار داستانى جمشید خانیان از منظر رشد اخلاقى. فصلنامه تفکر و کودک. سال 1، شماره 1، صص 67-37.##عارف­محبی، محمد. (1398). «الگوی تفکر از منظر آیت‌الله جوادی آملی». دوفصلنامه کلام اسلامی. سال 9، شماره 2، صص 24-3.##علوی، حمیدرضا. (1388). تربیت در قرآن و نهج‌البلاغه. کرمان: دانشگاه کرمان.##کاظمی، حمیدرضا. (1389). اصول و شیوه­های تربیت اخلاقی از نگاه علامه مصباح یزدی و دلالت‌های آن در برنامه درسی آموزش‌وپرورش(مقطع دبستان). پایان­نامه کارشناسی ارشد. مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).##نجفی، حسن؛ محمدی، محمدحسن. (1396). «تبیین چگونگی تربیت اخلاقی در دوره کودکی و عوامل مؤثر بر آن: رهیافتی تأملی جهت سامان­دهی برنامه­های تربیتی». ماهنامه معرفت. سال 26، شماره 6، صص 69-57.##نوری، حسین بن محمدتقی. (1408ق). مستدرک الوسائل. بیروت: آل البیت.##Dingle, A, DeJong, S, Madaan, V, Ascherman, L. (2016). Teaching Ethics in Child and Adolescent Psychiatry: Vignette-Based Curriculum. MedEdPORTAL;12, pp10418.##Johansson, E, Brownlee, J, Cobb-Moore, C, Boulton-Lewis, G. (2011). Practices for teaching moral values in the early years: A call for a pedagogy of participation. Journal of Education Citizenship and Social Justice 6(2), pp109-124.##Oladipo, S, E. (2009). Moral Education of the Child: Whose Responsibility?. J Soc Sci. 20 (2), pp 149-156.##Rahim, H, Rahiem, M, D, H. (2012). The Use of Stories as Moral Education for Young Children. International Journal of Social Science and Humanity. 2(6), pp454-458.##